پیشگیری از خشکی چشم ناشی از استفاده زیاد از موبایل و کامپیوتر

پیشگیری از خشکی چشم، به خصوص در عصر دیجیتال که استفاده از صفحه نمایش به بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی روزمره ما تبدیل شده، بسیار اهمیت پیدا کرده است. قرار گرفتن طولانی مدت در معرض صفحه نمایش، چه از طریق کامپیوتر، تلفن‌های هوشمند یا تبلت، می‌تواند در ایجاد خشکی چشم نقش بسزایی داشته باشد.

چکیده مطلب:

پیشگیری از خشکی چشم ناشی از استفاده مکرر از موبایل و کامپیوتر اهمیت زیادی دارد، زیرا خشکی چشم می‌تواند باعث سوزش، سردرد و تاری دید شود و لذا توجه به علائم آن و اقدام به پیشگیری ضروری است.

 اشک‌ها برای سلامت چشم‌ها ضروری‌اند و عدم تعادل در تولید آن‌ها می‌تواند مشکلات بینایی و ناراحتی ایجاد کند. برای پیشگیری از خشکی چشم، اقدامات متعددی وجود دارد. یکی از این روش‌ها، قانون ۲۰-۲۰-۲۰ است که به استراحت چشم‌ها کمک می‌کند. همچنین تنظیم نور و فاصله مناسب صفحه نمایش می‌تواند فشار روی چشم‌ها را کاهش دهد. 

استفاده از قطره‌های اشک مصنوعی و مکمل‌های غذایی مانند اُمگا ۳ و ویتامین A نیز در پیشگیری از خشکی چشم موثر هستند. مهم است که به علائم خشکی چشم توجه کنیم و از نادیده گرفتن علائم اولیه خودداری کنیم. 

پیشگیری از خشکی چشم ناشی از موبایل و کامپیوتر یعنی چه و چرا باید جدی گرفته شود؟

صفحه نمایش کامپیوترها و تلفن‌های همراه می‌توانند باعث خستگی و علائم خشکی چشم شوند. از آنجایی که می‌توانیم ساعت‌های زیادی را صرف خیره شدن به صفحه نمایش کنیم، سلامت چشم و بینایی ما می‌تواند تحت تاثیر قرار بگیرد. اگرچه تصور زندگی بدون استفاده از دستگاه‌های دیجیتال غیرممکن است، اما راه‌هایی وجود دارد که می‌توانیم از چشمان خود در برابر خشکی چشم با موبایل یا کامپیوتر محافظت کنیم.

خشکی چشم می‌تواند منجر به سوزش، سردردهای ضربان‌دار در اطراف چشم و تاری دید شود. بهترین راه پیشگیری از خشکی چشم، رعایت نکات خاص مراقبت از چشم و مراجعه به چشم پزشک برای معاینات منظم چشم است.

خشکی چشم چیست و چگونه ایجاد می شود؟

سندرم خشکی چشم زمانی رخ می‌دهد که چشم‌ها قادر به تولید اشک کافی نیستند یا خیلی سریع تبخیر می‌شوند. اشک‌ برای حفظ سلامت چشمان ما بسیار مهم است زیرا آنها را مرطوب و تغذیه کرده و از مواد محرک محافظت می‌کنند. هنگامی که تولید اشک ناکافی یا بی‌کیفیت باشد، می‌تواند منجر به ناراحتی و مشکلات بینایی شود.

نقش استفاده طولانی مدت از صفحه نمایش در ایجاد خشکی چشم

استفاده روز افزون از دستگاه‌های دیجیتال، میزان زمانی را که صرف خیره شدن به صفحه نمایش می‌کنیم، به طور قابل توجهی افزایش داده است. این زمان طولانی استفاده از صفحه نمایش، تأثیر مستقیمی بر سلامت چشمان ما دارد و به ایجاد خشکی چشم با کامپیوتر کمک می‌کند.

علائم رایج: سوزش، قرمزی، تاری دید، احساس جسم خارجی

تشخیص علائم برای درمان و پیشگیری از خشکی چشم بسیار مهم است. برخی از علائم رایج که باید مراقب آنها باشید عبارتند از:

• خشکی و سوزش: احساس خشکی یا تحریک، گویی چیزی خارجی در چشم های شما وجود دارد.
• قرمزی: سفیدی چشم شما احتمال دارد قرمز یا خون‌آلود به نظر برسد.
• ‌ریزش بیش از حد اشک: خشکی چشم گاهی اوقات می‌تواند باعث تولید بیش از حد اشک به عنوان یک واکنش رفلکس به خشکی شود.
• تاری دید: احتمال دارد که بینایی شما به طور موقت تار شود، به خصوص در زمان استفاده طولانی مدت از صفحه نمایش یا در محیط‌هایی با رطوبت کم.
• حساسیت به نور: چشم‌های شما ممکن است به نور شدید یا تابش حساس‌تر شوند.

اگر هر یک از این علائم را به طور منظم تجربه می‌کنید، انجام اقدامات پیشگیری از خشکی چشم و در صورت لزوم، مراجعه به پزشک برای درمان خشکی چشم ضروری است.

گاهی اوقات قرمزی و خارش چشم ناشی از حساسیت فصلی است و نه صرفاً استفاده از موبایل؛ در این موارد پزشک معمولاً از داروهای ضد حساسیت مانند قطره چشمی کرومولین برای کنترل واکنش‌های آلرژیک استفاده می‌کند که مکانیسم متفاوتی نسبت به اشک مصنوعی دارد.

چرا هنگام کار با موبایل و کامپیوتر چشم خشک می شود؟

تابش خیره‌کننده صفحه نمایش می‌تواند باعث خستگی و فشار چشم شود و علائم خشکی چشم را تشدید کند. همچنین، وقتی ما غرق در دستگاه‌های دیجیتال خود هستیم، معمولاً پلک زدن منظم را فراموش می‌کنیم. در نتیجه، اشک روی سطح چشمان ما سریع‌تر تبخیر می‌شود و آنها را خشک و تحریک می‌کند.

کاهش پلک زدن هنگام خیره شدن

شاید شما تعجب کنید که چگونه می‌توانید پلک زدن را فراموش کنید، ولی ما اغلب این کار را بدون فکر کردن انجام می‌دهیم. با این حال، ما می‌توانیم آنقدر روی کاری که با موبایل و کامپیوتر خود انجام می‌دهیم متمرکز شویم که پلک نزنیم. اما برای پیشگیری از خشکی چشم، پلک زدن ضروری است زیرا چشمان ما را مرطوب نگه می‌دارد و به تمرکز مجدد چشمان ما کمک می‌کند.

تاثیر نور آبی و خشکی چشم و روشنایی نامناسب

نور آبی ساطع شده از صفحه نمایش‌ها می‌تواند تعادل تولید اشک را مختل کند و منجر به افزایش تبخیر و خشکی چشم شود. همچنین، معمولاً افراد صفحه نمایش را به گونه‌ای قرار می‌دهند که باعث می‌شود چشم‌ها برای دیدن کل صفحه نمایش، بازتر شوند که می‌تواند تبخیر اشک را افزایش دهد.

از نور بیش از حد روشن یا تابش مستقیم نور به صفحه نمایش کامپیوتر خودداری کنید. از پرده یا سایه‌بان روی پنجره‌ها و یک چراغ رومیزی قابل تنظیم استفاده کنید تا مطمئن شوید که نور باعث تابش خیره‌کننده یا فشار به چشم‌ها نمی‌شود.

محیط خشک، کولر، بخاری و تهویه پرقدرت

بسیاری از افراد از صفحه نمایش در محیط‌های دارای تهویه مطبوع یا گرم استفاده می‌کنند که می‌تواند علت خشکی چشم باشد. قرار گرفتن مداوم در معرض هوا می‌تواند تبخیر اشک را افزایش دهد. جریان هوای مستقیم پنکه، کولر یا بخاری را از صورت خود دور کنید. جابجایی هوا می‌تواند تبخیر اشک را افزایش دهد و منجر به خشکی چشم شود.

روش های علمی و سریع برای پیشگیری از خشکی چشم

خوشبختانه، چندین مرحله وجود دارد که می‌توانید برای پیشگیری از خشکی چشم در عصر دیجیتال انجام دهید. با گنجاندن این اقدامات پیشگیرانه برای محافظت از چشم در برابر صفحه نمایش در برنامه روزانه خود، می‌توانید خطر ابتلا به خشکی چشم را به میزان قابل توجهی کاهش داده و علائم موجود را تسکین دهید. همچنین درمان خشکی چشم ناشی از صفحه نمایش شامل ترکیبی از درمان‌های خانگی، تنظیم سبک زندگی و درمان پزشکی برای علائم شدید است.

قانون ۲۰-۲۰-۲۰ برای محافظت از شبکیه و فیلم اشکی

برای پیشگیری از خشکی چشم ناشی از استفاده از صفحه نمایش، می توانید از قانون ۲۰-۲۰-۲۰ پیروی کنید. هر ۲۰ دقیقه، به مدت ۲۰ ثانیه استراحت کنید و به چیزی در فاصله حداقل ۲۰ فوتی (حدود ۶ متر) نگاه کنید. این استراحت کوتاه می‌تواند به پیشگیری از خستگی چشم و تشویق به پلک زدن کمک کند که سطح چشم را مرطوب می‌کند.

تنظیم نور، کنتراست، فاصله و زاویه صحیح دید

برای پیشگیری از خشکی چشم، روشنایی صفحه نمایش را کاهش داده، اندازه متن و کنتراست آن را افزایش دهید تا فشار چشم شما کاهش یابد. صفحه نمایش کامپیوتر را در فاصله‌ای به اندازه طول یک دست و فاصله موبایل را به اندازه یک بازو قرار دهید، به طوری که بالای صفحه نمایش در سطح چشم یا کمی پایین‌تر از آن باشد. این موقعیت به کاهش خستگی چشم شما کمک می‌کند و قرار گرفتن چشم‌ها در معرض هوا را که می‌تواند اشک را تبخیر کند، کاهش می‌دهد.

تکنیک های افزایش پلک زدن و مرطوب سازی طبیعی

مطالعات نشان داده‌اند که میزان پلک زدن افراد هنگام استفاده از کامپیوتر یا سایر صفحه نمایش‌ها می‌تواند تا ۶۰٪ کاهش یابد که منجر به افزایش تبخیر اشک و خشکی چشم می‌شود.

برای پلک زدن کامل و مکرر تلاش آگاهانه‌ای داشته باشید. پلک زدن، لایه اشک را به طور یکنواخت در سراسر چشم شما پخش می‌کند که باعث پیشگیری از خشکی چشم می شود. اگر اغلب فراموش می‌کنید که پلک بزنید، می‌توانید تمرین چشم برای خشکی را در نظر بگیرید. برای مثال، یادآوری‌هایی را تنظیم کنید تا مطمئن شوید که چشمان خود را به اندازه کافی مرطوب می‌کنید.

استفاده از عینک بلوفیلتر و فیلتر نور آبی موبایل/لپ‌تاپ

بسیاری از کامپیوترها و موبایل‌ها دارای ویژگی حالت شب هستند تا به طور خودکار نور را در شب کاهش دهند و فشار چشم را کاهش دهند. استفاده از فیلتر نور آبی را، به خصوص در طول شب، برای کاهش خستگی احتمالی چشم و پیشگیری از خشکی چشم در نظر بگیرید.

همچنین می توانید برای پیشگیری از خشکی چشم، استفاده از عینک مخصوص را برای به حداقل رساندن تأثیر نور آبی در نظر بگیرید. مطمئن شوید که نور محیط شما برای استفاده از صفحه نمایش بهینه است. از تابش بیش از حد نور یا شرایط نوری شدید که می‌تواند به چشمان شما فشار وارد کند، خودداری کنید.

مشاهده بهترین قطره‌های اشک مصنوعی در داروخانه آنلاین

قطره ها و محصولات موثر برای جلوگیری از خشکی چشم

قطره اشک مصنوعی می‌تواند به راحتی چشمان شما کمک کند تا به درستی عمل کنند. می‌توانید با چشم پزشک خود در مورد اشک مصنوعی و اینکه کدام نوع می تواند برای شرایط خاص شما بهترین باشد صحبت کنید. قطره‌های اشک مصنوعی بدون نسخه می‌توانند با مرطوب کردن چشم‌ها، تسکین فوری ایجاد کنند. افرادی که بیش از چهار بار در روز از آنها استفاده می‌کنند، باید از قطره‌های بدون مواد نگهدارنده استفاده کنند.

برای خشکی چشم شدیدتر، پزشک احتمال دارد قطره‌های چشمی که به افزایش تولید اشک کمک می‌کنند یا قطره‌های ضدالتهابی را برای کاهش التهاب پلک که باعث علائم خشکی چشم می‌شود، تجویز کند. همچنین در مواردی که اشک خیلی سریع از چشم‌ها تخلیه می‌شود، چشم پزشک احتمال دارد که پلاگ‌های پانکتال را پیشنهاد کند. پزشک این دستگاه‌های کوچک را در مجاری اشک قرار می‌دهد تا تخلیه اشک را آهسته کند و به پیشگیری از خشکی چشم کمک کند.

در مواردی که خشکی چشم با مشکلات دیگری مثل اختلالات فشار چشم همراه باشد، پزشک ممکن است در کنار اشک مصنوعی، داروهای تخصصی تری نظیر قطره چشمی پیلوکارپین را تجویز کند تا وضعیت ترشحات و فشار داخلی چشم مدیریت شود.

مکمل های مفید: اُمگا۳، ویتامین A، لوتئین

برخی از مکمل‌های غذایی مانند اُمگا ۳، ویتامین A و لوتئین می‌توانند در پیشگیری از خشکی چشم مؤثر باشند. اُمگا ۳، با کاهش التهاب و بهبود رطوبت چشم، به کاهش علائم خشکی کمک می‌کند و منابع آن شامل ماهی‌های چرب و دانه کتان است.

ویتامین A نیز برای تولید اشک و حفظ سلامت غدد اشکی ضروری است؛ به طوری که مصرف مکمل های ویتامین A چشمی می‌تواند از آسیب به قرنیه جلوگیری کرده و کیفیت لایه اشکی را بهبود ببخشد. منابع طبیعی آن نیز شامل هویج و سبزیجات سبز رنگ است.

محصولات پیشنهادی داروخانه آنلاین برای پیشگیری از خشکی چشم

استفاده از برخی ویتامین ها به صورت مکمل‌ مانند کپسول اوژن یوروویتال  و کپسول امگا 3 high DHA اسمارت ویواتون به همراه یک رژیم غذایی متعادل، می‌تواند به پیشگیری از خشکی چشم و بهبود بینایی شما کمک کند. همچنین در صورت داشتن خشکی چشم می توانید از اشک مصنوعی آرتیپیک ادونسد برای کاهش علائم خود استفاده نمایید.

تمرین ها و تکنیک های تقویت و آرام سازی چشم

شاید شما به راحتی ساعت‌ها را در رسانه‌های اجتماعی، مطالعه درسی یا اتمام پروژه‌های کاری بگذرانید. اما مهم است که به یاد داشته باشید که استراحت کنید تا چشمان شما نیز بتوانند استراحت کنند. انجام این کار به عضلات چشم شما کمک می‌کند تا استراحت کنند، تولید اشک را ثابت نگه دارند و در نهایت به شما در پیشگیری از خشکی چشم کمک کنند.

تمرین فوکوس نزدیک–دور

این تمرین شامل تغییر نگاه چشم‌ها بین اشیاء نزدیک و دور است. برای انجام آن، به یک نقطه نزدیک مانند انگشت خود نگاه کنید و سپس به یک نقطه دورتر مانند دیوار یا پنجره نگاه کنید. این کار به تقویت عضلات چشم و بهبود توانایی فوکوس چشم شما کمک می‌کند و در کاهش خستگی چشم و پیشگیری از خشکی چشم مؤثر است.

ماساژ دورچشم برای بهبود گردش خون

شما می توانید از نوک انگشتان خود برای ماساژ ملایم نواحی اطراف چشم استفاده کنید. با حرکات دایره‌ای و ملایم انگشتان در اطراف چشم و بر روی پلک‌ها، می‌توانید گردش خون را در این ناحیه بهبود بخشید و تنش‌های عضلانی را کاهش دهید. این کار می‌تواند به کاهش علائم خستگی و بهبود رطوبت پوست دور چشم کمک کند.

چطور در خانه و محل کار از خشکی چشم جلوگیری کنیم؟

استفاده از دستگاه بخور در منزل یا محل کار، می‌تواند به جلوگیری از تبخیر سریع اشک، به خصوص در محیط‌های خشک یا دارای تهویه مطبوع، کمک کند. در طول روز آب زیادی بنوشید زیرا به تولید اشک که برای سلامت چشم ضروری است کمک می کند. فراتر از قانون 20-20-20، باید استراحت‌های طولانی‌تری را برای استراحت چشمان خود داشته باشید. بهتر است که بایستید، حرکات کششی انجام دهید و راه بروید تا فشار کلی کاهش یابد و به چشم‌ها اجازه بهبودی دهید.

کاهش نورهای زننده، بازتاب ها و درخشندگی صفحه

می‌توانید صفحه نمایش کامپیوتر یا موبایل خود را برای تغییر کنتراست، روشنایی و موارد دیگر تنظیم کنید. این کار می‌تواند فشار کمتری به عضلات چشم شما وارد کند، خشکی و فشار چشم را کاهش دهد. صفحه نمایش کامپیوتر و موبایل براق است، اما می توانید از محافظ صفحه نمایش ضد انعکاس استفاده کنید که مات است و تابش خیره کننده را کاهش می‌دهد.

اشتباهات رایج که خشکی چشم را بدتر می کنند

اشتباهاتی که می‌توانند باعث خشکی چشم شوند یا خشکی چشم را بدتر کنند شامل مصرف بیش از حد قطره‌های نامناسب، تماشای صفحه ‌نمایش در تاریکی و بی توجهی به علائم اولیه خشکی چشم است. این اشتباهات می‌توانند وضعیت خشکی چشم شما را تشدید کرده و نیاز به درمان‌های جدی‌تر را به همراه داشته باشند.

مصرف بیش از حد قطره های نامناسب

استفاده مکرر از قطره‌های چشمی که برای پیشگیری از خشکی چشم یا درمان آن طراحی نشده‌اند یا حاوی مواد نگهدارنده هستند، می‌تواند وضعیت را بدتر کند. این قطره‌ها شاید در کوتاه‌مدت احساس راحتی ایجاد کنند، اما در بلندمدت می‌توانند باعث تحریک و خشکی بیشتر چشم شوند. بنابراین برای انتخاب قطره‌های مناسب برای درمان خشکی چشم، مشاوره با پزشک ضروری است.

استفاده اشتباه از قطره‌های تخصصی که برای بیماری‌های دیگر تجویز شده‌اند، می‌تواند خطرناک باشد. برای مثال، داروهای کاهش فشار چشم مانند قطره چشمی بتاکسولول باید حتماً تحت نظر پزشک مصرف شوند و استفاده خودسرانه آن‌ها برای درمان خشکی چشم، نه تنها موثر نیست بلکه ممکن است عوارض جانبی به همراه داشته باشد.

تماشای صفحه در تاریکی کامل

نگاه کردن به صفحه‌ نمایش در شرایط نور کم یا تاریکی کامل می‌تواند فشار بیشتری به چشم‌های شما وارد کند و باعث خستگی آن‌ها شود. در این وضعیت، چشم‌ها برای دیدن بهتر مجبور به کار بیشتر هستند و این می‌تواند منجر به خشکی و ناراحتی بیشتر شود. بنابراین برای پیشگیری از خشکی چشم بهتر است محیط را به طور مناسب روشن کنید تا از این مشکل جلوگیری نمایید.

نادیده گرفتن علائم اولیه و ادامه استفاده از صفحه نمایش

عدم توجه به علائم اولیه خشکی چشم مانند سوزش، خستگی یا تاری دید و ادامه استفاده از صفحه ‌نمایش می‌تواند وضعیت را تشدید کند. در این شرایط، چشم‌ها به تدریج آسیب می‌بینند و علائم ممکن است شدیدتر شوند. در صورت بروز این علائم، ضروری است که استراحت کنید و در صورت لزوم به پزشک مراجعه نمایید.

سوالات متداول

آیا استفاده زیاد از موبایل باعث آسیب دائمی چشم می شود؟

استفاده زیاد از موبایل می‌تواند منجر به خستگی چشم، خشکی و ناراحتی شود، اما آسیب دائمی و جدی به چشم‌ها معمولاً ناشی از موبایل نیست.

چه زمانی باید برای خشکی چشم به پزشک مراجعه کرد؟

اگر علائم شما به مرور زمان بدتر شد یا اگر دچار تاری دید، درد، حساسیت به نور یا ترشحات غیرعادی از چشم شدید مشاوره با یک متخصص چشم به شناسایی علت و درمان مناسب کمک می‌کند.

آیا کمپرس گرم برای پیشگیری از خشکی چشم مفید است؟

بله، گرمای ملایم می تواند به افزایش جریان خون در ناحیه چشم شما کمک کرده و غدد اشکی را تحریک کند، که در نتیجه تولید اشک افزایش پیدا کرده و باعث پیشگیری از خشکی چشم می شود.

چه مدت زمان استفاده از گوشی باعث خشکی چشم می شود؟

استفاده مداوم از گوشی یا صفحه‌ نمایش به مدت بیش از ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بدون استراحت، می‌تواند منجر به خشکی و خستگی چشم شود.

آیا نور آبی واقعا به چشم آسیب می زند؟

نور آبی، به ویژه نوری که از صفحه‌نمایش‌ها مانند گوشی‌های هوشمند، تبلت‌ها و کامپیوترها ساطع می‌شود، می‌تواند باعث خستگی چشم و ناراحتی در برخی افراد شود. با این حال، شواهد علمی کافی برای تأیید اینکه نور آبی به طور مستقیم باعث آسیب دائمی به چشم‌ها می‌شود وجود ندارد.

منبع: Preventing Dry Eye in the Digital Age