سکسیسم یا جنسیت گرایی به رفتارهای تبعیض آمیز یا تعصبات در مورد جنسی خاص گفته می شود. سکسیسم تنها مرتبط با زنان نیست بلکه به مردان و سایر جنسیت هایی که در حاشیه قرار می گیرند نیز مرتبط می شود. اصطلاح سکسیسم سال هاست که در میان مردم رواج پیدا کرده است هر چند همگان در مورد آن اطلاعی ندارند. در مقاله امروز به مفهوم سکسیسم و نمودهای آن در زندگی روزمره خواهیم پرداخت.
سکسیسم چیست؟
سکسیسم یا جنسیت گرایی به تعصب بر روی یک جنسیت و تبعیض قائل شدن بین جنسیت ها گفته می شود. در واقع به هرگونه گفتار، عمل، قانون یا نمایش رسانه ای که به یک جنسیت ارزش بیشتری را معطوف کند سکسیسم گفته می شود. سکسیسم می تواند توسط نهاد یا شخص صورت گیرد و آگاهانه یا ناآگاهانه باعث آسیب به شخص می گردد.
انواع سکسیسم
سکسیسم یا جنسیت گرایی به شکل های مختلفی در سطح جامعه در جریان است. بسیاری مواقع سکسیسم بسیار واضح قابل تشخیص است اما در مواقعی در لفافه صورت می گیرد و به سختی قابل تشخیص می باشد. در ادامه با انواع سکسیسم آشنا می شوید:
سکسیسم همراه با خصم
این نوع سکسیسم به نوعی جنسیت گرایی گفته می شود که به زن یا مرد نگرشی تهاجمی و با خشم دارد. به طور مثال نگاه بسیاری از افراد نسبت به زنان در مورد اینکه آنها گناهکار، همیشه ناراضی، فریبکار و ضعیف هستند نوعی سکسیسم با خصم است. این نوع تبعیض می تواند اثرات بسیار منفی مانند خشونت های مبتنی بر جنسیت را به همراه داشته باشد و به همین دلیل بسیار خطرناک است. نمونه هایی از این سکسیسم به شرح زیرند:
- رفتار با زیردست خود بر اساس جنسیت
- استفاده از ویژگی های جنسیتی هنگام توهین کردن
- آزار و اذیت فرد به دلیل سرپیچی از هنجارها
- اظهار نظر بر اساس جنسیت فرد با حالتی پرخاشگرانه و تهدیدآمیز
- تجاوز به دیگران
- اعتقاد به اینکه قربانیان تجاوز یا آزار جنسی به دلیل بد لباس پوشیدن یا رفتار نامناسب آسیب دیده اند.
سکسیسم همراه با خیرخواهی
این نوع سکسیسم از این باور نشات می گیرد که زنان ضعیف تر از مردان هستند. فرد معتقد به این سکسیسم باور دارد زنان ذاتا مهربان، شکننده، پاک و بیگناه هستند و برای مراقبت به مردان نیاز دارند. این باور حالتی خیرخواهانه دارد اما به دلیل اینکه زن در این باور موجودی ضعیف در نظر گرفته می شود جزو سکسیسم قرار دارد. در این باور زن موجودی مانند کودک و یا حیوان بی آزار فرض می شود که توانایی مراقبت از خود را ندارد و باید فردی قوی مانند یک مرد در زندگی اش باشد تا از او محافظت کند. این مسئله باعث کاهش اعتماد به نفس و عزت نفس در زنان می گردد. نمونه های رفتاری این سکسیسم موارد زیرند:
- توجه به ظاهر زن به جای ویژگی های درونی او
- اعتقاد به ناتوانی زن در کنترل اموال
- اعتقاد به عدم تبحر زنان در رانندگی
- ارزشمند دیدن زن تنها در نقش مادر، همسر یا دوست.
سکسیسم دوسوگرا یا ترکیب دو سکسیسم قبلی
در این نوع سکسیسم نگاه افراد به زن دو سویه است. به این معنی که اگر زنی وظایف مادرانه خود را در اولویت قرار دهد او را تحسین می کنند (سکسیسم خیرخواهانه) اما اگر آن مادر شغلی را انتخاب کند و وارد بازار کار شود او را قضاوت یا متهم می کنند زیرا فرزندانش را نادیده گرفته است (سکسیسم خصمانه).
سکسیسم بین فردی
این نوع از سکسیسم در روابط عاطفی، دوستانه، کاری و در ارتباطات ظاهر می شود. نمونه هایی از این سکسیسم:
- مراقبت از بچه ها کار مادر است.
- او دختر است؛ عقلش نمی رسد.
- مردها فقط عادت دارند از زن ها سوء استفاده کنند.
سکسیسم درون فردی
این نوع جنسیت گرایی در درون خود فرد ریشه دارد و نهفته است. افراد دارای این نگاه در خودشان احساس ناتوانی، شرم یا بی کفایتی دارند و بسیار راحت نظرهای مرتبط با جنسیت گرایی را می پذیرند. بسیاری از تحقیقات نشان می دهند دلیل حضور کمتر زنان در رشته های مرتبط با فناوری، مهندسی، علوم و ریاضیات جنسیت گرایی درونی است. باور جنسیت گرا عقیده دارد پسران در ریاضی و علوم بهتر ظاهر می شوند و این مسئله به مرور باعث از دست دادن اعتماد به نفس در دختران می گردد. افرای که سکسیسم درونی دارند رفتارهای زیر را می توانند بروز دهند:
- احساس شرم از پریود شدن یا اندام تناسلی خود؛
- ساختن جوک های تحقیرآمیز در مورد جنسیت خود؛
- سنجش ارزش خود با میزان مطلوب بودن در نظر مردان.
سکسیسم نهادی
سکسیسم نهادی به وضعیتی گفته می شود که تعداد مردان و زنان در نهادهای مدیریتی به طرز اغراق آوری نامساوی است. این سکسیسم در وضعیتی اتفاق می افتد که نگرش ها، سیاست ها یا قوانین جنسیت گرایی باعث نابرابری زن و مرد می شوند. این نوع سکسیسم در بسیاری مکان های اجتماعی مانند نظام حقوقی، نظام آموزشی، دولت، سیستم بهداشت و درمانی و … دیده می شود. سکسیسم نهادی می تواند سکسیسم خیرخواهانه، خصمانه و دوسوگرا را در زیر چتر خود بگیرد. این مسئله نه تنها بر روی تعداد نابرابر زنان و مردان در موقعیت های کاری اشاره دارد بلکه به دستمزد کمتر آنها نیز می پردازد؛ زنان در سراسر جهان کمتر از مردان دستمزد می گیرند.
مجله سلامت داروخانه آنلاین مطالعه مطالب زیر را به شما پیشنهاد می دهد :
- از سکسومنیا یا رابطه جنسی در خواب چه می دانید؟
- تشخیص و درمان کاهش میل جنسی در بانوان
- جینوفوبیا چیست؟
