راهنمای کامل خواص زعفران؛ از مزایای تغذیه‌ای تا تأثیر بر سلامت ذهن و بدن

زعفران (Crocus sativus L) گیاهی گلدار از خانواده زنبق است که به دلیل طعم، عطر، رنگدانه و خواص زعفران دارویی‌ در حوزه‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. زعفران که گاهی اوقات “طلای سرخ” نامیده می‌شود، گران‌ترین ادویه جهان است و عمدتاً در ایران تولید می‌شود. باارزش‌ترین بخش گیاه زعفران، کلاله‌های قرمز خشک شده آن است که حاوی بیش از 150 ترکیب زیست فعال از جمله کاروتنوئیدها (کروسین، کروستین)، ترپن‌ها (پیکروکروسین، سافرانال) و بسیاری از مواد شیمیایی گیاهی دیگر است.

چکیده

زعفران گیاهی از گل زعفران است. این گیاه به غذاها از برنج گرفته تا خورش، طعم و رنگ بی‌نظیری می‌دهد. زعفران همچنین در طب سنتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. امروزه، محققان در حال بررسی کاربرد آن برای طیف وسیعی از بیماری‌ها از سلامت روان گرفته تا سرطان هستند.

زعفران چیست؟

زعفران (Crocus sativus) یک گیاه است. قسمت‌های خشک‌شده‌ی نخ‌مانند گل (کلاله‌ها) برای تهیه‌ی ادویه زعفران، رنگ خوراکی و دارو استفاده می‌شوند. خواص زعفران حاوی مواد شیمیایی است که ممکن است خلق و خو را تغییر دهد، سلول‌های سرطانی را از بین ببرد، تورم را کاهش دهد و مانند آنتی‌اکسیدان‌ها عمل کند.

مزایای زعفران

منافع زعفران: زعفران حاوی آنتی‌اکسیدان‌ها و سایر ترکیبات زیست‌فعال است. آنتی‌اکسیدان‌ها در خواص زعفران به کاهش رادیکال‌های آزاد و به نوبه خود، آسیب سلولی در بدن کمک می‌کنند. از خواص زعفران دم کرده همچنین اثر ضد التهابی است. از نظر تاریخی برای درمان درد و تب استفاده شده است.

برای دریافت مشاوره رایگان درباره مکمل ها و خواص زعفران به وبسایت داروخانه آنلاین مراجعه کنید.

تاثیر زعفران بر سلامت بدن

زعفران ادویه‌ای قدرتمند و سرشار از آنتی‌اکسیدان است. خواص زعفران با فواید سلامتی مانند بهبود خلق و خو، میل جنسی و عملکرد جنسی و همچنین کاهش علائم PMS و افزایش کاهش وزن مرتبط دانسته شده است. از همه بهتر، به طور کلی برای اکثر افراد بی‌خطر است و افزودن آن به رژیم غذایی آسان است.

زعفران و بهبود خلق و خو

فواید زعفران دم کرده: به نظر می‌رسد زعفران از طریق تعدادی مکانیسم جذاب، فواید ضد افسردگی و ضد اضطراب خود را اعمال می‌کند. خواص زعفران با مهار انتقال‌دهنده سروتونین (SERT)، میزان سروتونین موجود در مغز را افزایش می‌دهد و منجر به خلق و خوی بهتر و کاهش سطح اضطراب می‌شود.

خواص تغذیه‌ای زعفران

زعفران حدود ۱۳ کالری انرژی، ۰.۲۵ گرم چربی، ۲.۷۴ گرم کربوهیدرات، ۰.۱۶ گرم فیبر، ۰.۴۸ گرم پروتئین، ۳.۴ میلی‌گرم ویتامین C و ۱.۱۹ میلی‌گرم منگنز فراهم می‌کند.

زعفران و سیستم ایمنی

روی هم رفته، از فواید زعفران ترکیبات زیست فعال اصلی زعفران دارای اثرات تقویت کننده سلامت با فواید مهم در اختلالات مرتبط با سیستم ایمنی هستند. در نهایت، مطالعه ما نشان می‌دهد که این ترکیبات زیست فعال می‌توانند بر عملکرد ایمنی سلولی و هومورال تأثیر بگذارند.

زعفران و سلامت قلب

زعفران دارای خواص آنتی‌اکسیدانی است؛ بنابراین، در حفظ سلامت شریان‌ها و رگ‌های خونی مفید است. زعفران همچنین خواص زعفران به داشتن خواص ضد التهابی معروف است که برای سلامت قلب و عروق مفید است.

زعفران و حافظه

خواص زعفران برای مغز: اثرات آنتی‌اکسیدانی آن آپوپتوز را مهار می‌کند. همچنین سطح فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز (BDNF) را افزایش می‌دهد که واسطه انعطاف‌پذیری سیناپسی است و یادگیری و حافظه را افزایش می‌دهد. مواد زیست‌فعال زعفران، نوروژنز (رشد عصبی) از سلول‌های بنیادی را تقویت می‌کنند و به حفظ ذخیره شناختی پس از آسیب عصبی کمک می‌کنند.

زعفران و کاهش استرس

زعفران (Crocus sativus، Iridaceae) غلظت پلاسمایی کورتیکوسترون را در پاسخ به استرس حاد کاهش می‌دهد. استنشاق زعفران اثرات ضد استرس و ضد اضطرابی بالقوه‌ای را در زنانی که تحت تأثیر اختلالات قاعدگی قرار دارند، نشان داده است. همچنین فواید زعفران برای مردان به این گونه است که علاوه بر کاهش استرس به تقویت قوای جنسی آنها نیز کمک می کند.

فواید دارویی زعفران

زعفران دارای خواص بی‌شماری برای سلامتی است، زیرا حاوی ترکیباتی مانند موارد زیر است:

• کروسین
• کروستین
• پیکروکروسین
• سافرانال

همچنین خواص زعفران مقادیر زیادی از مواد معدنی زیر را دارد:

• کلسیم
• پتاسیم
• آهن

خواص زعفران و فعالیت بیولوژیکی این گیاه، آن را به درمانی مؤثر برای چندین مشکل سلامتی تبدیل می‌کند.

معرفی خواص زعفران و نقش آن در سلامت

خواص آنتی‌اکسیدانی عصاره زعفران، ظرفیت ضدالتهابی و ضد آپوپتوز آن، اثرات محافظتی قلبی زعفران را افزایش می‌دهد. خاصیت زدایش رادیکال‌های آزاد زعفران در فعالیت‌های ضدالتهابی آن نقش دارد.

ترکیبات فعال و اثرات آنتی اکسیدانی

آشناترین ترکیبات فعال ویتامین C، ویتامین E، بتاکاروتن و سایر کاروتنوئیدهای مرتبط، همراه با مواد معدنی سلنیوم و منگنز هستند. به آنها گلوتاتیون، کوآنزیم Q10، اسید لیپوئیک، فلاونوئیدها، فنول‌ها، پلی‌فنول‌ها، فیتواستروژن‌ها و بسیاری دیگر نیز اضافه می‌شوند.

تأثیر و خواص زعفران بر سیستم عصبی و خلق و خو

به نظر می‌رسد زعفران از طریق تعدادی مکانیسم جذاب، فواید ضد افسردگی و ضد اضطراب خود را اعمال می‌کند. خواص زعفران با مهار انتقال‌دهنده سروتونین (SERT)، میزان سروتونین موجود در مغز را افزایش می‌دهد و منجر به خلق و خوی بهتر و کاهش سطح اضطراب می‌شود.

نقش فواید زعفران در سلامت قلب و فشار خون

مردم کشورهای مدیترانه‌ای، که مصرف زعفران در آنها رایج است، موارد کمتری از بیماری قلبی نسبت به حالت عادی دارند. این احتمالاً به دلیل خواص ضد التهابی و فواید کاهش کلسترول زعفران است. وجود کروستین در زعفران، سطح کلسترول بد خون را کاهش می‌دهد که به طور غیرمستقیم احتمال ابتلا به حملات قلبی را کاهش می‌دهد. محتوای آنتی‌اکسیدانی و خواص زعفران همچنین محافظت بیشتری از قلب ایجاد می‌کند و حتی می‌تواند فعالیت ضد باکتری و ضد ویروسی بدن شما را افزایش دهد.

فواید تغذیه ای زعفران در رژیم روزانه

زعفران را می‌توان به روش‌های مختلفی به غذای خود اضافه کرد:

زعفران را می‌توان آسیاب کرد، خیساند، تفت داد یا مستقیماً اضافه کرد. زعفران آسیاب‌شده در درجه اول برای دستورهایی با مقدار قابل توجهی مایع مناسب است. برای تهیه برنج زعفرانی، زعفران باید قبلاً دم شود و به بخشی از برنج اضافه شود، یا می‌توان آن را مستقیماً هنگام جوشاندن به آب برنج اضافه کرد. علاوه بر این، می‌توان کلاله‌های زعفران را مستقیماً به غذا اضافه کرد تا غذا را مخلوط یا تزئین کند. برخی دوست دارند کلاله‌های زعفران را قبل از اضافه کردن مستقیم به غذای خود، آسیاب کنند.

زعفران را می‌توان به دسرها، غذا، خورش، آبگوشت، شربت‌ها، نوشیدنی‌ها، عصاره‌های زعفران و قرص‌ها اضافه کرد.

زعفران و تقویت سیستم ایمنی

روی هم رفته، ترکیبات زیست فعال اصلی زعفران ممکن است دارای اثرات تقویت کننده سلامت با فواید مهم در اختلالات مرتبط با سیستم ایمنی باشند. در نهایت، مطالعه ما نشان می‌دهد که این ترکیبات زیست فعال می‌توانند بر عملکرد ایمنی سلولی و هومورال تأثیر بگذارند.

بهبود حافظه و تمرکز

تحقیقات نشان می‌دهد افرادی که مبتلا به بیماری آلزایمر هستند و مرتباً مکمل‌های زعفران مصرف می‌کنند، عملکرد شناختی به طور قابل توجهی بهتری نسبت به افرادی که این مکمل‌ها را مصرف نمی‌کنند، دارند. اثرات زعفران بر زوال عقل ممکن است به دلیل خواص آن باشد که از تجمع پروتئین بتا آمیلوئید در مغز شما جلوگیری می‌کند، که محققان معتقدند یکی از علل بالقوه بیماری آلزایمر است.

اثرات ضد التهاب و ضد افسردگی

ترکیبات فعال موجود در زعفران دارای خواص ضد افسردگی و ضد اضطراب قابل مقایسه با برخی داروهای استاندارد، از جمله:

• سیتالوپرام
• فلوکستین
• ایمی پرامین

علاوه بر این، افرادی که زعفران را برای افسردگی یا اضطراب مصرف می‌کنند، عوارض جانبی منفی کمتری را گزارش می‌کنند.

شما می توانید جهت خرید مکمل تقویت قوای جنسی از طریق وب سایت داروخانه آنلاین اقدام نمایید.

دوز مصرف و نکات ایمنی

مطالعات بالینی دوزهایی از ۲۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم در روز زعفران خالص را ارزیابی کرده‌اند. دوزهای تا ۱.۵ گرم در روز زعفران بی‌خطر تلقی می‌شوند؛ اثرات سمی برای دوزهای ۵ گرمی گزارش شده است.

• افسردگی: ۲۰ تا ۳۰ میلی‌گرم در روز عصاره زعفران (کلاله یا گلبرگ) برای افسردگی خفیف تا متوسط.
• فشار خون بالا: ۴۰۰ میلی‌گرم در روز قرص زعفران به مدت ۷ روز.

مقدار مناسب روزانه زعفران

زعفران معمولاً با دوز ۱۵ میلی‌گرم دو بار در روز، در مجموع ۳۰ میلی‌گرم در روز مصرف می‌شود. اگرچه دوزهای بالاتر استفاده شده‌اند، اما هیچ فایده‌ی مشخصی برای این مورد وجود ندارد و ممکن است خطر عوارض جانبی افزایش یابد.

توصیه ها برای گروه های خاص (زنان باردار، سالمندان)

فواید زعفران دم کرده برای زنان: خاصیت زعفران برای زنان باردار منفی است لذا اگر باردار هستید از مصرف خودداری کنید. مقادیر بالاتر از مقادیر استفاده شده در غذا (مثلاً ۵ گرم یا بیشتر) اثرات محرک رحمی و سقط جنین دارند. اطلاعات مربوط به ایمنی و اثربخشی در شیردهی کم است.

برای سالمندان نیز دوزهای ۵ گرم با اثرات سمی مرتبط هستند؛ دوزهای ۱۰ تا ۲۰ گرم ممکن است کشنده باشند.

هشدارها و تداخل مصرف زعفران با داروها

داروهای فشار خون بالا (داروهای ضد فشار خون) با زعفران تداخل دارند: زعفران ممکن است فشار خون را کاهش دهد. مصرف زعفران همراه با داروهایی که فشار خون را پایین می‌آورند ممکن است باعث افت بیش از حد فشار خون شود. فشار خون خود را به دقت کنترل کنید.

داروهای آرام‌بخش (داروهای سرکوب‌کننده سیستم عصبی مرکزی) با زعفران تداخل دارند: زعفران ممکن است باعث خواب‌آلودگی و کند شدن تنفس شود. برخی از داروها، به نام آرام‌بخش‌ها، همچنین می‌توانند باعث خواب‌آلودگی و کند شدن تنفس شوند. مصرف زعفران با داروهای آرام‌بخش ممکن است باعث مشکلات تنفسی و/یا خواب‌آلودگی بیش از حد شود.

کافئین با زعفران تداخل دارد: زعفران ممکن است سرعت تجزیه کافئین در بدن را کاهش دهد. مصرف زعفران با کافئین ممکن است اثرات و عوارض جانبی کافئین را در برخی افراد افزایش دهد.

داروهای دیابت (داروهای ضد دیابت) با زعفران تداخل دارند: زعفران ممکن است سطح قند خون را کاهش دهد. مصرف زعفران همراه با داروهای دیابت ممکن است باعث افت بیش از حد قند خون شود. قند خون خود را به دقت کنترل کنید.

ترکیب زعفران با رژیم غذایی و مکملها

زعفران ادویه‌ای است که معمولاً به عنوان چاشنی و رنگ‌دهنده در غذا استفاده می‌شود. گاهی اوقات در محصولات مکمل غذایی که برای کنترل اشتها، تقویت خلق و خو، کمک به کاهش وزن، حمایت از سلامت چشم و کاهش استرس و اضطراب به بازار عرضه می‌شوند، یافت می‌شود.

استفاده زعفران در نوشیدنی ها و غذاها

خواص دمنوش زعفران: رایحه‌های ظریف گل زعفران، شیرینی میوه‌ها را افزایش می‌دهد و در عین حال آنتی‌اکسیدان‌ها را نیز تقویت می‌کند. نوشیدنی‌های زعفرانی مانند چای، شیر طلایی، قهوه و حتی لیموناد تازه، راهی خوشمزه برای لذت بردن از بافت‌ها و طعم‌های غنی فراهم می‌کنند.

مکمل های استاندارد زعفران

کپسول دورالایف زعفران فاران شیمی 30 عددی: این محصول به کاهش سندروم پیش از قاعدگی بانوان بسیار کمک می کند و اثرات زیادی بر کاهش وزن دارد زیراکه این گیاه به کاهش اشتها کمک فراوانی می کند.

شربت فران زر (زعفران مرکب) سنابل 240 میلی: این شربت نشاط آور، ضد افسردگی و تقویت کننده اعصاب است.

کپسول عصاره زعفران و صمغ آکاسیا جانا اسلیم 60 عددی: این مکمل محصولی مناسب برای کاهش وزن است.

نکات مهم برای خرید زعفران اصل

نخ‌های زعفران باید خشک و شکننده باشند، نه نرم و چسبنده. نخ‌های زعفران باید شکل یکسانی داشته باشند. اگر زعفران شبیه نخ نباشد و تکه‌های کوچک و شکسته زیادی در بسته‌بندی وجود داشته باشد، اغلب زعفران تقلبی است.

جمع بندی و توصیه های عملی

زعفران حاوی مواد شیمیایی است که ممکن است خلق و خو را تغییر دهد، سلول‌های سرطانی را از بین ببرد، تورم را کاهش دهد و مانند آنتی‌اکسیدان‌ها عمل کند. برای تولید یک پوند ادویه زعفران، ۷۵۰۰۰ شکوفه زعفران لازم است. زعفران عمدتاً در ایران کشت و با دست برداشت می‌شود. این گیاه یکی از گران‌ترین ادویه‌های جهان است.

سوالات متداول

زعفران چه خواصی برای بدن دارد؟

زعفران حاوی آنتی‌اکسیدان‌ها و سایر ترکیبات زیست‌فعال است. مورس توضیح می‌دهد که آنتی‌اکسیدان‌ها به کاهش رادیکال‌های آزاد و به نوبه خود، آسیب سلولی در بدن کمک می‌کنند.

آیا زعفران به بهبود خواب و کاهش استرس کمک میکند؟

عصاره زعفران علائم بی‌خوابی را در بزرگسالانی که مشکلات خواب متوسط ​​دارند، کاهش می دهد.

دوز مصرف مناسب روزانه زعفران چقدر است؟

زعفران معمولاً به عنوان ادویه یا رنگ دهنده در غذاها مصرف می‌شود. مصرف زعفران به عنوان دارو در دوزهای حداکثر ۱۰۰ میلی‌گرم روزانه و تا ۲۶ هفته احتمالاً بی‌خطر است.

زعفران با چه داروهایی تداخل دارد؟

زعفران می‌تواند با داروهای مختلفی مانند داروهای ضد افسردگی (افزایش خطر سندرم سروتونین)، داروهای ضد فشار خون (که به طور بالقوه باعث فشار خون پایین می‌شوند)، داروهای ضد انعقاد (افزایش خطر خونریزی) و آرام‌بخش‌ها (افزایش آرامش) تداخل داشته باشد.

چگونه می‌توان زعفران اصل را تشخیص داد؟

برای شناسایی زعفران اصل، به دنبال رشته‌های کلاله قرمز رنگی باشید که به شکل شیپور هستند، عطر گل شیرین و یادآور عسل دارند و هنگام چشیدن مستقیم، طعم تلخ مشخصی دارند. علاوه بر این، مراقب تقلب‌های رایج مانند ابریشم ذرت یا موی اسب رنگ‌شده باشید.

آیا مصرف زعفران برای زنان باردار ایمن است؟

دوزهای بالا می‌توانند انقباضات رحمی را تحریک کنند، خطر زایمان زودرس را افزایش دهند یا باعث خونریزی شوند.

منبع:

Saffron – Uses, Side Effects, and More