پیشگیری از عفونت ادراری با عادات روزانه

مردم به ندرت در مورد سلامت دستگاه ادراری صحبت می‌کنند، اما همه تحت تأثیر آن قرار دارند. عفونت های دستگاه ادراری (UTI) معمولاً توسط باکتری‌های مدفوع که وارد دستگاه ادراری می‌شوند، ایجاد می‌شوند. باکتری‌ها از طریق لوله‌ای که ادرار را از بدن خارج می‌کند (مجرای ادرار) وارد می‌شوند. زنان مجرای ادرار کوتاه‌تری نسبت به مردان دارند. این بدان معناست که باکتری‌ها بیشتر احتمال دارد به مثانه یا کلیه‌ها برسند و باعث عفونت شوند.

چکیده مطلب:

پیشگیری از عفونت ادراری مجموعه‌ای از عادت‌های روزانه، رعایت بهداشت فردی و اصلاح سبک زندگی است که مانع ورود و تکثیر باکتری‌ها در دستگاه ادراری می‌شود. مهم‌ترین اقدام پیشگیری از عفونت ادراری، نوشیدن آب کافی و تخلیه منظم مثانه است، زیرا ادرار مکرر به دفع باکتری‌ها کمک می‌کند. رعایت بهداشت ناحیه تناسلی، ادرار کردن بعد از رابطه جنسی، استفاده از لباس زیر نخی و پرهیز از نگه داشتن ادرار، نقش کلیدی در کاهش خطر عفونت ادراری دارند.

رژیم غذایی مناسب شامل مصرف کرنبری، بلوبری، ماست پروبیوتیک و مواد غذایی غنی از ویتامین C می‌تواند از چسبیدن باکتری‌ها به دیواره دستگاه ادراری جلوگیری کند. همچنین مصرف برخی مکمل‌ها مانند ویتامین C، ویتامین D، پروبیوتیک‌ها و دی‌مانوز در افراد مستعد، به کاهش دفعات عفونت ادراری کمک می‌کند.

با رعایت این اقدامات ساده اما مستمر، می‌توان خطر ابتلا و عود عفونت ادراری را به طور قابل توجهی کاهش داد و از عوارض جدی آن مانند عفونت کلیه جلوگیری کرد.

پیشگیری از عفونت ادراری: تعریف و اهمیت آن

عفونت های دستگاه ادراری (UTI) بر دستگاه ادراری شما، از جمله مثانه (سیستیت)، مجرای ادرار (اورتریت) یا کلیه‌ها (عفونت کلیه) تأثیر می‌گذارند. عفونت های دستگاه ادراری ممکن است با آنتی‌بیوتیک‌ها درمان شوند.

عفونت های دستگاه ادراری (UTI) بر دستگاه ادراری، از جمله مثانه، مجرای ادرار یا کلیه‌ها تأثیر می‌گذارند. در برخی افراد، در صورت عدم درمان و جلوگیری از عفونت ادراری، عفونت های دستگاه ادراری می‌توانند منجر به عفونت شدید و سپسیس شوند که می‌تواند باعث بیماری شدید و نیاز به درمان در بیمارستان شود.

تعریف عفونت ادراری و علائم اولیه

عفونت دستگاه ادراری (UTI) عفونت سیستم ادراری شماست. این نوع عفونت می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• مجرای ادرار (اورتریت)
• کلیه‌ها (پیلونفریت)
• مثانه (سیستیت)

ادرار (پی) محصول جانبی سیستم تصفیه خون شماست که کلیه‌های شما آن را انجام می‌دهند. کلیه‌های شما هنگام دفع مواد زائد و آب اضافی از خون، پی ایجاد می‌کنند. پی معمولاً بدون هیچ گونه آلودگی در سیستم ادراری شما حرکت می‌کند. با این حال، باکتری‌ها می‌توانند وارد سیستم ادراری شما شوند که می‌تواند باعث عفونت ادراری شود.

عفونت ادراری باعث التهاب در پوشش دستگاه ادراری شما می‌شود. این التهاب ممکن است مشکلات زیر را ایجاد کند:

• درد در پهلو، شکم، ناحیه لگن یا کمر
• فشار در قسمت تحتانی لگن
• ادرار کدر و بدبو
• بی‌اختیاری ادرار
• تکرر ادرار
• بی‌اختیاری ادرار
• درد هنگام ادرار (دیسوری)
• خون در ادرار (هماچوری)

علاوه بر درد یا سوزش هنگام ادرار، تغییر رنگ ادرار نیز می‌تواند یکی از نشانه های هشداردهنده مشکلات دستگاه ادراری باشد. ادرار تیره، کدر، صورتی یا متمایل به قرمز ممکن است به دلایلی مانند کم‌آبی بدن، عفونت ادراری، وجود خون در ادرار یا مصرف برخی مواد غذایی و مکمل‌ها ایجاد شود. آشنایی با علت تغییر رنگ ادرار به شما کمک می‌کند تفاوت بین یک تغییر بی‌خطر و نشانه‌ای جدی که نیاز به بررسی پزشکی دارد را تشخیص دهید.

سایر علائم اولیه عفونت ادراری شامل موارد زیر می باشند:

• درد در آلت تناسلی
• احساس خستگی شدید (خستگی)
• تب
• لرز
• حالت تهوع و استفراغ
• تغییرات ذهنی یا گیجی

یکی از علائم شایع عفونت دستگاه ادراری، درد یا سوزش هنگام ادرار (دیسوری) است که می‌تواند دلایل مختلفی از جمله عفونت باکتریایی، التهاب مثانه یا تحریک مجرای ادرار داشته باشد. آشنایی با دلایل ادرار دردناک کمک می‌کند تا علائم هشداردهنده را زودتر تشخیص دهید و از پیشرفت عفونت و درگیری کلیه‌ها جلوگیری کنید.

عوامل افزایش ریسک و گروه های مستعد ابتلا

عفونت های ادراری بسیار شایع هستند، به خصوص عفونت ادراری در زنان. حدود نیمی از زنان در برهه‌ای از زندگی خود دچار عفونت ادراری می‌شوند. مردان نیز مانند کودکان می‌توانند به عفونت ادراری مبتلا شوند، اگرچه این بیماری فقط ۱ تا ۲ درصد از کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. ارائه دهندگان خدمات درمانی سالانه ۸ تا ۱۰ میلیون نفر را به دلیل عفونت ادراری درمان می‌کنند.

در کودکان، عفونت های دستگاه ادراری ممکن است با علائم متفاوت‌تری نسبت به بزرگسالان بروز کنند. یکی از نشانه‌های مهم که نباید نادیده گرفته شود، بی اختیاری ادرار یا شب ادراری ناگهانی در کودکی است که قبلاً کنترل ادرار داشته است. آگاهی از بی اختیاری ادرار در کودکان و ارتباط آن با عفونت ادراری، به والدین کمک می‌کند تا علت اصلی مشکل را زودتر شناسایی کرده و از عوارض جدی‌تر مانند درگیری کلیه‌ها جلوگیری کنند.

عادات روزانه برای حفظ سلامت دستگاه ادراری

• به طور مکرر و در صورت نیاز از دستشویی استفاده کنید
• هنگام ادرار کردن در حالت آرامش باشید
• هنگام ادرار کردن، زمان کافی برای تخلیه کامل مثانه اختصاص دهید
• بعد از رابطه جنسی ادرار کنید
• تمرینات عضلات کف لگن انجام دهید

نوشیدن مایعات کافی و مصرف آب مناسب

نوشیدن آب کافی: به اندازه کافی مایعات، به ویژه آب بنوشید. بیش از نیمی از بدن انسان از آب تشکیل شده است، بنابراین مهم است که به اندازه کافی آب بنوشید. میزان آب مورد نیاز شما می‌تواند بسته به اندازه، سطح فعالیت و محل زندگی شما متفاوت باشد. به طور کلی، به اندازه‌ای مایعات بنوشید که هر چند ساعت یکبار نیاز به ادرار کردن داشته باشید. برخی افراد به دلیل شرایط خاصی مانند نارسایی کلیه یا بیماری قلبی نیاز به نوشیدن آب کمتری دارند. از پزشک خود بپرسید که چه مقدار مایعات برای شما سالم است.

رعایت بهداشت فردی و نکات پیشگیرانه

برای مثال برای رعایت بهداشت فردی و ادراری و پیشگیری از عفونت ادراری در زنان و مردان بعد از رابطه جنسی ادرار کنید. فعالیت جنسی می‌تواند باکتری‌ها را از روده یا حفره واژن به دهانه مجرای ادرار منتقل کند. هم زنان و هم مردان در جهت بهداشت ناحیه تناسلی، باید کمی بعد از رابطه جنسی ادرار کنند تا خطر عفونت کاهش یابد.

انتخاب لباس و پوشاک مناسب برای سلامت ادراری

لباس زیر نخی و گشاد بپوشید. پوشیدن لباس‌های نخی و گشاد به خشک نگه داشتن ناحیه اطراف مجرای ادرار کمک می‌کند. شلوارهای تنگ و لباس زیر نایلونی می‌توانند رطوبت را به دام بیندازند و به رشد باکتری‌ها کمک کنند.

رژیم غذایی و مکمل ها برای پیشگیری از عفونت ادراری

خوردن ماست و سایر محصولات لبنی (تخمیر شده با باکتری‌های «خوب») به طور منظم ممکن است خطر ابتلا به عفونت های دستگاه ادراری را تا ۸۰ درصد کاهش دهد.

از مکمل های پیشگیری از عفونت ادراری، ویتامین C می‌تواند خطر ابتلا به عفونت های دستگاه ادراری را کاهش دهد. توصیه می شود برای پیشگیری، روزانه تا 1000 میلی‌گرم از قرص اولترا ویتامین ث ویتابیوتیکس 60 عددی مصرف کنید.

مکمل‌های بدون نسخه (OTC): از جمله عصاره کرنبری و پروبیوتیک‌ها – مانند  نیز می‌توانند به جلوگیری از عفونت ادراری کمک کنند.

قبل از شروع مصرف هرگونه مکمل، با پزشک مشورت کنید.

غذاها و میوه های مؤثر در پیشگیری از UTI

رژیم غذایی برای پیشگیری از عفونت ادراری: برای پیشگیری از عفونت مثانه خوراکی هایی شامل کرنبری، بلوبری، پرتقال، شکلات تلخ، ماست پروبیوتیک بدون شکر، گوجه فرنگی، کلم بروکلی و اسفناج پیشنهاد می‌شوند. انتخاب‌های هوشمندانه برای نوشیدنی‌ها عبارتند از قهوه بدون کافئین؛ آب کرنبری، بلوبری یا انار؛ و چای سیاه و سبز. البته، نوشیدن مقدار زیادی آب نیز هنگام مبارزه با عفونت ادراری ضروری است.

مکمل های طبیعی و کاربرد آن ها در پیشگیری از UTI

عفونت های دستگاه ادراری در زنان در سن باروری می‌تواند با کمبود ویتامین D مرتبط باشد. بنابراین مصرف مکمل های حاوی ویتامین دی مانند قرص ویتامین دی 4000 آی یو یوروویتال 60 عددی در پیشگیری از عفونت ادرای و درمان آن موثر خواهد بود.

کرنبری

کرنبری با جلوگیری از چسبیدن باکتری‌ها به پوشش دستگاه ادراری، از عفونت ادراری جلوگیری می‌کند. می‌توانید کرنبری را به غذاها اضافه کنید، از عصاره کرنبری استفاده کنید یا آب کرنبری بدون شکر بنوشید. کوکتل‌های آب کرنبری که شکر و آبمیوه‌های دیگر به آنها اضافه شده است، برای پیشگیری از عفونت ادراری به خوبی عمل نمی‌کنند در حالی که مکمل هایی مانند غلات صبحانه با کرنبری توت سوئیت بسیار موثر هستند.

بلوبری

مانند کرنبری، بلوبری نیز از چسبیدن باکتری‌ها به پوشش دستگاه ادراری جلوگیری می‌کند. می‌توانید بلوبری را با اضافه کردن به سالاد، اسموتی یا ماست یونانی ساده به رژیم غذایی خود اضافه کنید.

ویتامین C

ویتامین C با اسیدی‌تر کردن ادرار از رشد باکتری‌ها جلوگیری می‌کند. می‌توانید روزانه 500 تا 1000 میلی‌گرم مکمل ویتامین C مانند قرص جوشان ویتامین C آپوویتال ۱۰۰۰ میلی گرم مصرف کنید. همچنین غذاهای غنی از ویتامین C مانند پرتقال، لیمو، گریپ فروت، توت فرنگی و سبزیجات برگ سبز را به رژیم غذایی خود اضافه کنید.

مشاوره آنلاین سلامت دستگاه ادراری را همین حالا از وبسایت داروخانه آنلاین دریافت کنید.

پروبیوتیک‌ها

پروبیوتیک‌ها حاوی باکتری‌های خوبی هستند که از رشد باکتری‌های بد جلوگیری می‌کنند. می‌توانید پروبیوتیک‌ها را در غذاهای تخمیر شده مانند ماست یونانی ساده، پنیر و کفیر پیدا کنید. همچنین می‌توانید مکمل‌های پروبیوتیک مصرف کنید.

دی-مانوز

دی-مانوز نوعی قند مشابه گلوکز است. این قند از چسبیدن باکتری‌ها به پوشش دستگاه ادراری مانند کرنبری و بلوبری جلوگیری می‌کند. دی-مانوز در کرنبری، سیب، پرتقال، هلو، کلم بروکلی و لوبیا سبز یافت می‌شود. همچنین می‌توانید مکمل دی-مانوز مصرف کنید.

نقش الکترولیت ها در سلامت کلیه و دستگاه ادراری

الکترولیت‌ها به بدن شما کمک می‌کنند تا واکنش‌های شیمیایی را تنظیم کند، تعادل بین مایعات داخل و خارج سلول‌ها را حفظ کند و موارد دیگر. بدن شما الکترولیت‌ها یا اجزای آنها را از آنچه می‌خورید و می‌نوشید دریافت می‌کند. کلیه‌های شما الکترولیت‌های اضافی را از بدن شما فیلتر کرده و به ادرار شما می‌فرستند.

روش های عملی پیشگیری از عفونت ادراری در خانه و محل کار

درمان خانگی عفونت ادراری همچنین پیشگیری از عفونت ادراری شامل موارد زیر می باشد:

• مصرف مایعات و پیشگیری از عفونت: مایعات فراوان، به خصوص آب، بنوشید تا به دفع باکتری‌ها کمک کند.
• به خصوص در مواقع نیاز، مرتب ادرار کنید.
• بعد از ادرار یا مدفوع، خود را از جلو به عقب خشک کنید.
• به جای وان حمام، دوش بگیرید.

پیشگیری از برگشت عفونت ادراری

برای کاهش خطر برگشت عفونت ادراری و جلوگیری از برگشت عفونت با حداقل یا بدون عوارض جانبی منفی، این نکات را دنبال کنید:

• مایعات فراوان، به خصوص آب، بنوشید. این به هیدراته و سالم نگه داشتن بافت مثانه کمک می‌کند
• مثانه خود را مرتباً خالی کنید
• بلافاصله پس از رابطه جنسی ادرار کنید
• مکمل‌های کرنبری مصرف کنید
• از جلو به عقب خود را پاک کنید

مدیریت فعالیت های بدنی و ورزش به منظور حفاظت از دستگاه ادراری

مرتباً ورزش کنید. فعالیت بدنی می‌تواند به جلوگیری از مشکلات مثانه و همچنین یبوست کمک کند. همچنین می‌تواند به حفظ وزن سالم و پیشگیری از عفونت ادراری کمک کند.

اشتباهات رایج و راهکارهای پیشگیری

• مایعات فراوان، به ویژه آب، بنوشید تا در طول روز مرتباً ادرار کنید و احساس تشنگی نکنید
• پوست اطراف واژن را قبل و بعد از رابطه جنسی با آب بشویید
• در اسرع وقت بعد از رابطه جنسی ادرار کنید
• در صورت کثیف شدن پوشک یا پدهای بی‌اختیاری، فوراً آنها را عوض کنید
• لباس زیر نخی بپوشید
• از صابون معطر در اطراف ناحیه تناسلی استفاده نکنید
• اگر احساس نیاز به ادرار کردن دارید، ادرار خود را نگه ندارید
• هنگام ادرار کردن عجله نکنید – سعی کنید مثانه خود را کاملاً خالی کنید
• لباس زیر تنگ نپوشید
• نوشیدنی‌های الکلی ننوشید، زیرا ممکن است مثانه شما را تحریک کند
• غذا یا نوشیدنی‌های شیرین زیادی مصرف نکنید، زیرا ممکن است باکتری‌ها را به رشد تشویق کنند

عدم مصرف آب کافی

کاهش حجم ادرار: مصرف کم مایعات منجر به کاهش دفعات ادرار می‌شود و به باکتری‌ها فرصت بیشتری برای رشد و ایجاد عفونت می‌دهد. ادرار غلیظ: کم‌آبی بدن منجر به ادرار غلیظ‌تر می‌شود که می‌تواند دستگاه ادراری را تحریک کرده و محیطی را برای رشد باکتری‌ها مساعدتر کند.

نادیده گرفتن علائم اولیه عفونت ادراری

گاهی اوقات، عفونت ادراری می‌تواند عفونت را به سایر قسمت‌های بدن شما گسترش دهد و خطرات سلامتی خطرناک‌تری را ایجاد کند. عفونت ادراری درمان نشده می‌تواند به کلیه‌های شما منتقل شود. عفونت کلیه می‌تواند باعث آسیب دائمی کلیه یا منجر به سپسیس شود که یک عارضه تهدیدکننده زندگی ناشی از عفونت است.

مصرف نادرست یا بی رویه آنتی بیوتیک ها

استفاده بیش از حد از آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند باعث ایجاد ارگانیسم‌های مقاوم به چند دارو شود که درمان آنها دشوار است. بسیاری از افرادی که برای عفونت ادراری با آنتی‌بیوتیک درمان می‌شوند، به عفونت های کلستریدیوم دیفیسیل مبتلا می‌شوند.

در صورت بروز علائم عفونت دستگاه ادراری، انتخاب داروی مناسب نقش مهمی در درمان سریع و جلوگیری از عوارض جدی‌تر دارد. نوع داروی مصرفی بسته به شدت عفونت، محل درگیری (مثانه یا کلیه)، سن و شرایط فردی متفاوت است و مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند منجر به مقاومت دارویی شود. آشنایی با بهترین دارو برای عفونت ادراری و زمان مراجعه به پزشک، به شما کمک می‌کند درمان ایمن و مؤثرتری داشته باشید.

پرسش های متداول

چگونه می توانم از عفونت ادراری پیشگیری کنم؟

تغییرات سبک زندگی زیر می‌تواند به جلوگیری از عفونت های دستگاه ادراری کمک کند:

• رعایت بهداشت فردی
• نوشیدن مایعات فراوان
• ادرار کردن مکرر
• انتخاب مناسب لباس(نخی و گشاد)
• استفاده از مکمل ها

چه غذاها و نوشیدنی هایی به پیشگیری کمک می‌کنند؟

نوشیدن آب فراوان یکی از بهترین چیزها برای سیستم ادراری و گوارشی شماست. نوشیدن آب کافی به دفع باکتری‌ها از دستگاه ادراری و پیشگیری از عفونت ادراری کمک می‌کند، که از عفونت جلوگیری می‌کند و به عملکرد منظم دستگاه گوارش کمک می‌کند. می‌توانید آب خود را با میوه، برش‌های خیار یا یک شاخه نعناع تازه طعم‌دار کنید.

آیا مکمل ها موثر هستند؟

مصرف مقادیر کافی از چندین ویتامین و مواد معدنی – از جمله ویتامین A، ویتامین C، ویتامین D، ویتامین E، سلنیوم و روی – برای عملکرد مناسب سیستم ایمنی مهم است و کمبودهای بالینی این مواد مغذی، ایمنی را تضعیف کرده و می‌تواند حساسیت به عفونت‌ها را افزایش دهد.

علائم اولیه عفونت ادراری چیست؟

• درد یا سوزش هنگام ادرار کردن
• تکرر ادرار
• احساس نیاز به ادرار کردن با وجود خالی بودن مثانه
• ادرار خونی
• فشار یا گرفتگی در کشاله ران یا پایین شکم

منبع:

Urinary Tract Infections