چرا با وجود حمام رفتن علت بوی بد زیر بغل از بین نمی رود؟ بررسی علل پنهان و راهکارهای درمانی دائمی

علت بوی بد زیر بغل پس از استحمام معمولاً ناشی از تجزیه عرق و سایر مواد موجود روی پوست توسط باکتری‌های پوستی است. این وضعیت حتی با رعایت بهداشت مناسب نیز می تواند رخ دهد و لزوماً به معنای ابتلای شما به یک بیماری داخلی نیست. ماندگاری بو در لباس‌، هورمون ها، رژیم غذایی یا استرس نیز می‌توانند در این امر نقش داشته باشد. اگر تغییرات ساده مؤثر واقع نشدند، با پزشک مشورت کنید.

چکیده مقاله:

علت بوی بد زیر بغل علیرغم رعایت بهداشت، معمولاً بخاطر تشکیل بیوفیلم‌های محافظتی توسط باکتری‌های مولد بو در منافذ عمقی پوست و به هم خوردن تعادل pH پوست در اثر شوینده‌های نامناسب است. همچنین فعالیت غدد آپوکرین تحت تأثیر استرس و نوسانات هورمونی، عفونت‌های موضعی و رژیم‌های غذایی نیز در تشدید این عارضه نقش دارند.

برای رفع علت بوی بد زیر بغل خود باید عملکرد دئودورانت‌ها از ضدتعریق‌ها را تفکیک نمایید، از شوینده‌های درماتولوژیک ضد میکروبی برای تخریب بیوفیلم‌ها و حفظ تعادل اسیدی پوست خود استفاده کنید و در موارد شدیدتر از درمان های پزشکی مانند تزریق بوتاکس یا استفاده از امواج ماکروویو برای غیرفعال‌سازی غدد عرق بهره ببرید.

در صورت تغییرات ناگهانی و غیرمعمول در بوی تعریق مانند استشمام بوی استونی یا آمونیاکی و یا همراهی آن با تعریق شبانه شدید و کاهش وزن بی‌دلیل، باید خیلی فوری به پزشک یا اورژانس مراجعه نمایید.

علت بوی بد زیر بغل چیست؟ پرده‌برداری از بیوشیمی تعریق و پوست

عرق معمولاً بوی کمی دارد. بو معمولاً زمانی ایجاد می‌شود که باکتری‌های پوست، عرق و چربی‌ها را تجزیه می‌کنند. دوش گرفتن عرق سطحی را از بین می برد اما اگر مواردی مانند باکتری‌ها، لباس مرطوب یا تعریق شدید وجود داشته باشد، بو می‌تواند به سرعت برگردد. در صورت تغییر ناگهانی یا غیرمعمول بوی زیر بغل به خصوص اگر با بثورات پوستی، درد، ترشح، تب یا تعریق شبانه همراه باشد، باید با متخصص پوست مشورت نمایید.

تفاوت غدد اکرین (تنظیم دما) با غدد آپوکرین (تغذیه باکتری‌ها)

غدد اکرین در تمام قسمت های بدن وجود دارند و با ترشح مایعی آبکی و تبخیر آن، باعث تنظیم دمای بدن می شوند. در حالیکه زیر بغل دارای غدد عرق آپوکرین است که نوع غلیظ‌ تری از عرق را در مناطقی که فولیکول‌های مو دارند تولید می‌کنند. وقتی این عرق با باکتری‌های طبیعی پوست شما مخلوط می‌شود، باعث ایجاد بو می گردد. اگر ناحیه زیر بغل مرطوب بماند یا اگر دئودورانت، صابون، مواد شوینده لباسشویی یا بقایای پارچه لایه‌ای از خود به جا بگذارند، این اتفاق می‌تواند کمی پس از دوش گرفتن رخ دهد.

بروم‌هیدروزیس (Bromhidrosis): وقتی تعریق با بوی غیرعادی همراه می‌شود

در اثر تعامل باکتری‌های پوست با ترشحات غدد آپوکرین، عارضه ای به نام بروم‌هیدروزیس رخ می دهد. باکتری‌های پوست، ترکیبات آلی عرق را تجزیه کرده و آن را به مولکول‌های بدبویی تبدیل می‌کنند که بسیار فراتر از بوی طبیعی بدن هستند. این اختلال تاثیرات روانی و اجتماعی دارد ولی خوشبختانه با  تغییر رژیم غذایی، استفاده از شوینده‌های آنتی‌باکتریال و در صورت نیاز مداخلات پزشکی کنترل می‌شود.

چرا با وجود حمام رفتن باز هم علت بوی بد زیر بغل برطرف نمی‌شود؟

علت بوی بد زیر بغل بعد از حمام به این دلیل است که حمام کردن چربی‌های سطحی و سلول‌های مرده را تمیز می‌کند، اما توده‌های متراکم باکتریایی را از بین نمی برد. در واقع، باکتری‌های مولد بو با تشکیل ساختارهای محافظتی به منافذ عمقی پوست می‌چسبند. از سوی دیگر الیاف برخی از لباس ها با وجود شستشو بو را در خود نگه داشته و مجدداً آن را به پوست شما منتقل می‌کنند.

کلونی‌های باکتریایی مقاوم و بیوفیلم‌های پوست زیر بغل

باکتری‌های طبیعی پوست مانند کورینه‌ باکتریوم‌ها، لایه‌ای محافظ به نام بیوفیلم ترشح می‌کنند که آن‌ها را در برابر شوینده‌های ساده و آب نفوذناپذیر می‌سازد. این کلونی‌های باکتریایی محافظت ‌شده، در مجاری غدد و منافذ فولیکول‌ها باقی مانده و به بقای خود ادامه می‌دهند. به همین دلیل به محض ترشح مجدد عرق، بوهای تند را در کوتاه ‌ترین زمان تولید می‌کنند.

دام لباس‌های الیاف مصنوعی: انتقال مجدد بوی تثبیت‌شده به پوست تمیز

لباس هایی که از الیاف مصنوعی تهیه شده اند مانند پلی‌استر و نایلون، مولکول‌های چربی و ترکیبات نامطبوع را درون منافذ خود نگه می دارند. به طوریکه حتی با استفاده از ماشین لباسشویی نیز کاملاً شسته نمی‌شوند و در مواجهه با حرارت و رطوبت بدن، بو را به پوست تازه شسته ‌شده شما منتقل می‌کنند. در صورت امکان، به خصوص در هوای گرم یا مرطوب، پارچه‌های قابل تنفس را انتخاب کنید و همچنین لباس‌هایی که از الیاف مصنوعی تشکیل شده اند را فوراً بشویید.

شست‌وشوی بیش‌از‌حد و تخریب اسیدیته طبیعی (pH) پوست

بر خلاف باور عمومی افراد، شست و شوی زیاد یا استفاده از صابون‌های قلیایی، pH طبیعی پوست شما و لایه دفاعی هیدرولیپیدی آن را تخریب می‌کند. این می تواند باکتری‌های مفید پوست را حذف کند و به باکتری‌های مهاجم مولد بو اجازه رشد سریع‌تر دهد.

شما می توانید جهت خرید محصولات بهداشتی از طریق وب سایت داروخانه آنلاین اقدام نمایید.

مهم‌ترین عوامل پزشکی و محرک‌های درونی تشدیدکننده بوی تند زیر بغل

برخی اوقات علت بوی تند عرق زیر بغل در زنان و مردان، ناشی از اختلالات فیزیولوژیک بدن است. علت بوی بد زیر بغل تحت تأثیر رژیم غذایی، نوسانات غدد درون‌ریز و کلونیزاسیون پاتولوژیک میکروارگانیسم‌ها می باشد. به همین دلیل باید برای رفع آن، بیماری‌های زمینه‌ای یا الگوی تغذیه ای خود را بررسی نمایید.

نوسانات هورمونی، بلوغ، استرس مزمن و ترشح آدرنالین

استرس‌ و شوک‌های هیجانی باعث ترشح هورمون‌های آدرنالین و کورتیزول شده، گیرنده‌های غدد آپوکرین را فعال کرده و  باعث ترشح ناگهانی عرق می شود. همچنین در دوران بلوغ، بارداری یا تغییرات هورمونی، سطح آندروژن‌ها افزایش یافته و باعث بزرگ تر شدن غدد عرق می‌شود و بویی به مراتب تیزتر ایجاد می کند.

عفونت‌های قارچی یا باکتریایی فولیکول مو (تریکومیکوزیس)

گاهی اوقات افزایش باکتری‌های روی پوست به صورت گره‌های زرد، قرمز یا سیاه روی موهای زیر بغل ایجاد می شود که عفونتی به اسم تریکومیکوزیس آکسیلاریس می باشد. این عفونت می تواند علت بوی بد زیر بغل باشد که بدون اصلاح مو و مصرف شوینده‌های آنتی‌ باکتریال از بین نخواهد رفت.

رژیم غذایی؛ نقش ترکیبات گوگردی (سیر، پیاز، ادویه‌جات تند و گوشت قرمز)

ترکیبات گوگردی موجود در سیر و پیاز، پس از جذب به دلیل فرار بودن از طریق خون به ریه و غدد برون‌ ریز ترشح می‌شوند. همچنین تجزیه پروتئین‌های گوشت قرمز و ادویه‌ های تند، سطح متابولیت‌های بدبو در عرق را به حداکثر می‌رساند و بویی تند و زننده در بدن ایجاد می‌کنند.

راهکارهای علمی و مراحل گام‌به‌گام درمان بوی بد زیر بغل

به آرامی علت بوی بد زیر بغل خود را از بین ببرید. برای شروع زیر بغل را با یک پاک ‌کننده ملایم بشویید و قبل از استفاده از محصولات آرایشی، ناحیه را به خوبی خشک کنید. از محصولات ضد تعریق در شب که تعریق کمتر است استفاده کنید و در صورت تمایل دئودورانت های خوشبو کننده را روز مصرف کنید. بعد از مصرف این محصولات اجازه دهید ناحیه خشک شود و بعد از ان لباس بپوشید.

تفاوت بالینی دئودورانت با ضدتعریق حاوی آلومینیوم

دئودورانت‌ ها بدون ایجاد تغییر در ترشح غدد، فرایند تخمیر و ایجاد رایحه نامطبوع را متوقف می‌کنند. در حالیکه محصولات ضد تعریق‌ مانند کرم ضد تعریق تیوپی کلینیک حاوی نمک‌ آلومینیوم با ورود به مجرای غدد عرق و تشکیل یک پلاک ژلی موقت، مستقیماً مکانیسم خروج رطوبت و تعریق را کنترل می‌نمایند، از این جهت بهترین پماد و مام برای بوی بد زیر بغل محسوب می شوند.

کاربرد شست‌وشودهنده‌های ضدمیکروبی و شوینده‌های درماتولوژیک

اغلب دئودورانت‌ها صرفاً بوی نامطبوع را به مدت چند ساعت پوشش می‌دهند اما علت بوی بد زیر بغل شما را برطرف نمی کنند. در حالیکه شوینده‌های درماتولوژیک با استفاده از فرمولاسیون‌های آنتی‌باکتریال، بیوفیلم‌های باکتریایی این ناحیه را تجزیه می‌کنند. این پاک ‌کننده‌ها برخلاف صابون‌های قلیایی، سطح pH پوست را در محدوده اسیدی حفظ کرده و از تکثیر باکتری‌های مولد بو جلوگیری می کنند و محیط را برای اثرگذاری سایر محصولات درمانی فراهم می‌سازند.

درمان‌های کلینیکی مقاوم: تزریق سم بوتولینوم (بوتاکس) و امواج ماکروویو

برخی اوقات علت بوی بد زیر بغل و تعریق شدید با محصولات موضعی از بین نمی رود. در این موارد پزشکان معمولاً از تزریق بوتاکس استفاده می کنند که با بلوکه کردن انتقال ‌دهنده‌های عصبی استیل‌کولین، پیام ترشح عرق را به مدت ۴ تا ۹ ماه متوقف می‌سازد. از طرف دیگر، گاهی اوقات از فناوری‌های پیشرفته امواج ماکروویو استفاده می شود که با گرمادهی کنترل ‌شده به لایه درم پوست، غدد اکرین و آپوکرین را به‌صورت دائمی تخریب و غیرفعال می‌کنند و به از بین بردن بوی بد زیر بغل برای همیشه کمک می کند.

علائم هشداردهنده؛ چه زمانی تغییر بوی زیر بغل نشانه بیماری است؟

اگر با وجود رعایت بهداشت، بوی بد زیر بغل شما اعتماد به نفستان را تحت تأثیر قرار داده است، باید به پزشک مراجعه کنید. یک متخصص پوست می‌تواند به شما کمک کند تا علت بوی بد زیر بغل روزمره خود را از بیماری‌های پوستی یا بیماری های زمینه ای که نیاز به درمان دارند، جدا کنید.

پزشک با بررسی کامل مشخص می کند که آیا مشکل اصلی بو، تعریق بیش از حد، درماتیت تماسی، فولیکولیت یا موارد دیگری است یا خیر. همچنین اگر ارزیابی نشان دهنده یک بیماری زمینه‌ای باشد، پزشک احتمال دارد که آزمایش‌های هدفمند را توصیه کند. گزینه‌های درمان نیز معمولاً شامل تجویز محصولات موضعی قوی، راهنمایی در مورد پاکسازی پوست، درمان سوزش یا عفونت و درمان تعریق بیش از حد در صورت لزوم می باشد.

بوی استونی/میوه‌ای (دیابت و کتواسیدوز) و بوی شبیه به آمونیاک (اختلال کلیوی)

استشمام بوی میوه‌ای با بوی معمولی زیر بغل متفاوت است و نیاز به توجه فوری دارد. این بوی میوه‌ای اگر همراه با تشنگی شدید، تکرر ادرار، استفراغ، تنفس عمیق، خواب‌آلودگی یا گیجی باشد، نشان دهنده کتواسیدوز دیابتی است که باید فوراً به اورژانس مراجعه نمایید، حتی اگر دیابت در شما تشخیص داده نشده باشد. همچنین احساس کردن بوی شبیه به آمونیاک یا ادرار از زیر بغل یا دهان، نشان‌دهنده ناتوانی کلیه‌ها در تصفیه سموم و تجمع اوره در جریان خون است که با تجزیه اوره به آمونیاک ایجاد می شود و باید خیلی سریع توسط پزشک ارزیابی شود.

تعریق شبانه شدید همراه با کاهش وزن بی‌دلیل

اگر بود بد زیر بغل شما همراه با تعریق شدید شبانه یا کاهش وزن بی‌دلیل همراه شده است، فراتر از یک مسئله بهداشتی ساده محسوب می‌شود. این می‌تواند نشان دهنده یک بیماری‌ مهم مانند انواع سرطان‌های خون (لنفوم)، عفونت‌های مزمن مثل سل یا اختلالات غدد درون‌ریز از جمله پرکاری تیروئید باشد و نیازمند پیگیری فوری پزشکی است.

شما می توانید جهت خرید محصولات ضد تعریق از طریق وب سایت داروخانه آنلاین اقدام نمایید.

سوالات متداول

چرا استفاده از جوش شیرین و زاج سفید برای رفع بوی زیر بغل توصیه نمی شود؟

 جوش شیرین به شدت قلیایی بوده و سد اسیدی دفاعی پوست را تخریب می کند. زاج سفید نیز در درازمدت سبب التهاب شدید، درماتیت تماسی و تیره شدن برگشت ناپذیر پوست می گردد.

بهترین زمان مصرف دئودورانت و ضدتعریق چه موقع از روز است؟

 محصولات ضدتعریق را باید شب ها قبل از خواب و روی پوست کاملاً خشک بزنید تا یون های آلومینیوم وارد مجاری عرق شده و سد محافظتی بسازند، اما مصرف دئودورانت ها برای طول روز مناسب تر است.

آیا تراشیدن یا لیزر موهای زائد به کاهش بوی زیر بغل کمک می کند؟

 بله، موها سطح تماس را برای چسبیدن ترشحات چرب و تجمع باکتری ها بالا می برند. حذف یا اصلاح موها باعث تبخیر سریع تر رطوبت و کاهش باکتری ها می شود.

چرا لباس های تمیز بلافاصله پس از پوشیدن دوباره بوی عرق می گیرند؟

 باکتری ها می توانند در تاروپود الیاف مصنوعی (مانند پلی استر) بیوفیلم بسازند که با شست وشوی معمولی دمای پایین آب حذف نمی شود و با گرمای بدن بو سریعاً فعال می گردد.

بوی بد زیر بغل نشانه چه بیماری است؟

بیماری های پوستی می توانند علت بوی بد زیر بغل باشند. همچنین بوی بد زیر بغل می‌تواند نشانه کتواسیدوز دیابتی (بوی میوه‌ای)، نارسایی کلیوی یا کبدی (بوی آمونیاک یا ماهی)، بیماری‌های نادر ژنتیکی و در صورت همراهی با تعریق شبانه و کاهش وزن، نشانه بدخیمی‌هایی نظیر لنفوم یا عفونت‌های مزمن مانند سل باشد.

علت بوی ترشیدگی عرق زیر بغل چیست؟

این بو ناشی از تجزیه چربی‌ها و پروتئین‌های عرق توسط باکتری‌های پوست و تبدیل آن‌ها به اسیدهای فرار مانند اسید ایزووالریک، اسید استیک و اسید پروپیونیک است. مصرف غذاهای حاوی قند یا کربوهیدرات ساده و اختلالات متابولیک نیز می‌تواند این اسیدیته را تشدید کند.

منبع: ?Why Do My Armpits Still Smell After a Shower