کاندیدیازیس (Candidiasis)، که به عنوان عفونت مخمری نیز شناخته میشود، یک عفونت قارچی است که در درجه اول توسط مخمرهای کاندیدا ایجاد میشود. کاندیدیازیس میتواند قسمتهای مختلف بدن را تحت تأثیر قرار دهد و منجر به طیف وسیعی از علائم شود. در حالی که به طور کلی با داروهای ضد قارچ قابل درمان است، درمان برخی از انواع آن میتواند دشوار باشد. اگرچه کاندیدیازیس میتواند علائم ناراحتکنندهای مانند خارش و درد ایجاد کند، اما معمولاً عفونت جدی نیست. درمان قارچ کاندیدا با داروی ضد قارچ باید علائم شما را به سرعت از بین ببرد.
چکیده
کاندیدیازیس یک عفونت قارچی است که زمانی رخ میدهد که نوعی مخمر به نام کاندیدا آلبیکنس از کنترل خارج شود. این بیماری معمولاً دهان، پوست و واژن شما را تحت تأثیر قرار میدهد. کاندیدیازیس یک عفونت جدی نیست، امااگر میخواهید به دنبال درمان باشید، داروهای ضد قارچ میتوانند به طور مؤثر عفونت را در عرض دو روز تا دو هفته درمان و از بین ببرند.
قارچ کاندیدا چیست و چرا در بدن ما “یاغی” میشود؟
کاندیدیازیس یک عفونت قارچی شایع است که عمدتاً توسط مخمرهای گونه کاندیدا ایجاد میشود. کاندیدیازیس میتواند قسمتهای مختلف بدن از جمله دهان (کاندیدیازیس دهانی یا برفک دهان)، واژن (کاندیدیازیس واژینال)، مری، پوست و جریان خون (کاندیدیازیس تهاجمی) را تحت تأثیر قرار دهد.
علت فعال شدن قارچ کاندیدا: هنگامی که شرایط اجازه میدهد، مانند سیستم ایمنی ضعیف یا تغییرات در محیط طبیعی بدن (به عنوان مثال، به دلیل تغییرات هورمونی، استفاده از آنتیبیوتیک یا دلایل دیگر)، کاندیدا میتواند بیش از حد رشد کند و باعث عفونت شود. کاندیدیازیس میتواند قسمتهای مختلف بدن را تحت تأثیر قرار دهد و منجر به طیف وسیعی از علائم شود.
علل قارچ کاندیدا (کاندیدیازیس)
رشد یا تکثیر بیش از حد مخمر کاندیدا باعث عفونتهای کاندیدیازیس میشود. این اتفاق زمانی رخ میدهد که عدم تعادل بین باکتریهای سالم و مخمر کاندیدا در بدن شما وجود داشته باشد. عواملی که میتوانند این تعادل را مختل کنند عبارتند از:
- مشکلات سیستم ایمنی
- خوردن غذاهای سرشار از کربوهیدراتهای تصفیهشده، شکر یا مخمر
- تجربه تغییرات هورمونی، مانند بارداری یا یائسگی
- احساس استرس
- داشتن برخی بیماریها، از جمله سرطان، دیابت و HIV/AIDS
- مصرف برخی داروها، از جمله آنتیبیوتیکها، داروهای ضدبارداری خوراکی و استروئیدها
علائم هشدار دهنده؛ از کجا بفهمیم کاندیدا از کنترل خارج شده است؟
علائم قارچ کاندیدا بسته به نوع و محل عفونت متفاوت است. علائم کاندیدیازیس ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- ترشحات غیرطبیعی واژن
- احساس سوزش
- مشکل در بلع (دیسفاژی)
- خارش
- از دست دادن حس چشایی (آگوسیا)
- درد و سوزش
- بثورات پوستی با برآمدگیهای کوچک و برجسته
- لکههای سفید یا زخم در دهان و گلو
بسیاری از افرادی که به کاندیدیازیس تهاجمی مبتلا میشوند، از قبل بیمار هستند. بنابراین، تشخیص اینکه کدام علائم از بیماری اصلی آنها و کدام یک از عفونت ناشی میشود، میتواند دشوار باشد. اما با گسترش عفونت در سراسر بدن، ممکن است تب و لرز را تجربه کنید.
«اگر علائم شما بیش از دو هفته طول کشیده، زمان آن است که با متخصص مشورت کنید. همین حالا میتوانید لیست داروهای تخصصی ضدقارچ و مکملهای پروبیوتیک تایید شده را در داروخانه آنلاین مشاهده و مقایسه کنید.»
عفونت های موضعی (دهان، واژن و پوست)
انواع رایج کاندیدیازیس شامل کاندیدیازیس ولوواژینال (عفونت قارچی واژن) است که واژن را تحت تأثیر قرار میدهد؛ معمولاً به عنوان عفونت واژینال شناخته میشود، عفونت واژن و فرج است که در اثر رشد بیش از حد مخمر کاندیدا ایجاد میشود. کاندیدیازیس دهانی (برفک) که دهان و گلو را تحت تأثیر قرار میدهد؛ و کاندیدیازیس تهاجمی که یک عفونت سیستمیک جدی است که میتواند هر عضوی از بدن را تحت تأثیر قرار دهد. کاندیدیازیس تهاجمی یک نگرانی قابل توجه در بیماران بدحال و دارای نقص ایمنی است.
موثرترین روشهای درمان قارچ کاندیدا (پروتکل های پزشکی)
درمان قارچ کاندیدا از نوع عفونت پوستی معمولاً ساده است. نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارید، مگر اینکه سیستم ایمنی بدن شما دچار مشکل شده باشد یا کاندیدا به جریان خون سرایت کرده باشد. پزشک شما ممکن است عوامل خشک کننده مانند کرمها، پمادها یا لوسیونهای ضد قارچ را که روی پوست شما مالیده میشوند، به عنوان درمان سریع کاندیدا تجویز کند. شیافها و داروهای خوراکی نیز برای درمان قارچ کاندیدا موجود است.
برای درمان قارچ کاندیدا احتمالاً داروهای بدون نسخه مانند کتوکونازول یا کلوتریمازول برای شما تجویز میشود که هر دو موضعی هستند (روی پوست مالیده میشوند) و از دستهای از داروهای ضد قارچ به نام آزولها هستند. آنها به اشکال پماد، قرص و کرم موجود هستند. آنها عوارض جانبی جدی سایر داروهای ضد قارچ مانند نیستاتین یا آمفوتریسین B را ندارند. آمفوتریسین B یک داروی داخل وریدی است که فقط در محیط بیمارستان استفاده میشود.
انواع مختلفی از داروها بر اساس نوع عفونت و قسمت آسیب دیده بدن استفاده میشود. به عنوان مثال برای درمان قارچ کاندیدا:
- ژلها یا کرمهای واژینال مانند میکونازول اغلب برای عفونتهای قارچی واژن استفاده میشوند. برفک دهان اغلب با داروهای ضد قارچ به شکل قرصهای مکیدنی، قرص یا دهانشویه مایع که میبلعید، درمان میشود.
- پای ورزشکار اغلب با اسپری، پودر و پماد درمان میشود.
- عفونتهای شدید اغلب با داروهای خوراکی و قرص برای درمان کاندیدا یا حتی داخل وریدی درمان میشوند.
بیشتر داروها یک یا دو بار در روز استفاده میشوند.
برخی از داروها، مانند میکونازول و کلوتریمازول، میتوانند با خیال راحت برای درمان قارچ کاندیدا در هر سه ماهه بارداری استفاده شوند. از پزشک یا داروساز خود بپرسید که چه چیزی برای شما بیخطر است.
عوارض جانبی داروهای ضد قارچ
همه داروها عوارض جانبی بالقوهای دارند. عوارض جانبی داروهای ضد قارچ برای درمان قارچ کاندیدا اغلب شامل موارد زیر است:
- خارش در محل استفاده
- قرمزی یا سوزش خفیف در محل استفاده موضعی
- سردرد
- سوء هاضمه یا ناراحتی معده
- بثورات پوستی
داروهای ضد قارچ تزریقی بیشتر احتمال دارد عوارض جانبی منفی ایجاد کنند که میتواند شامل موارد زیر باشد:
- کاهش اشتها
- احساس بیماری
- اسهال
- درد عضلات و مفاصل
- بثورات پوستی
چه کسانی نمی توانند تحت درمان دارویی قرار بگیرند؟
در موارد نادر، داروهای ضد قارچ ممکن است باعث واکنشهای آلرژیک شدید یا واکنشهای شدید پوستی، از جمله پوسته پوسته شدن یا تاول زدن پوست شوند.
افرادی که آسیب کبدی دارند نباید بدون نظارت پزشک از داروهای ضد قارچ استفاده کنند. داروهای ضد قارچ میتوانند در بیماران سالم منجر به آسیب کبدی شوند، اما در افرادی که از قبل آسیب کبدی دارند، احتمال شدیدتر بودن آن بیشتر است.
تداخلات دارویی
داروهایی که ممکن است با داروهای ضد قارچ تداخل داشته باشند عبارتند از:
- ریفامپین (همچنین به عنوان ریفامپیسین شناخته میشود)، یک آنتیبیوتیک
- بنزودیازپینها، که برای القای خواب و کاهش اضطراب استفاده میشوند
- استروژنها و پروژستوژنها، که در داروهای ضد بارداری و درمان جایگزینی هورمون یافت میشوند
- فنیتوئین، که برای درمان صرع استفاده میشود
نقش رژیم غذایی در کنترل قارچ کاندیدا؛ چه بخوریم و چه نخوریم؟
بحثهای گستردهای در مورد ارتباط بین رژیم غذایی و کاندیدیازیس وجود دارد، از جمله اینکه آیا مصرف زیاد قند میتواند باعث عفونتهای قارچی شود یا خیر.
حذف قند؛ قطع شریان حیاتی مخمرها
رژیم غذایی کاندیدا اغلب به عنوان راهی برای مدیریت و پیشگیری از عفونتهای قارچی واژن با کاهش مصرف غذاهایی که گفته میشود رشد مخمر کاندیدا را تقویت میکنند، توصیه میشود. این به معنای تمرکز بر خوردن سبزیجات بیشتر، پروتئینهای بدون چربی و چربیهای سالم و در عین حال کاهش مصرف قندها، کربوهیدراتهای تصفیه شده و غذاهای فرآوری شده درمان قارچ کاندیدا است.
معجزه پروبیوتیک ها در بازسازی سد دفاعی بدن
از نظر درمانی، پروبیوتیکها به کاهش عفونتهای کاندیدا در سیستمهای مختلف بدن انسان معروف هستند و به طور کلی برای سلامت کلی و درمان قارچ کاندیدا مفید تلقی میشوند.
درمان های خانگی و مکمل؛ علم چه میگوید؟
بهترین، مؤثرترین و اثباتشدهترین درمان قارچ کاندیدا، داروهای ضد قارچ است. در واقع هیچ درمان خانگی کاندیدا اثباتشدهای برای درمان عفونت قارچی پس از ابتلا به آن وجود ندارد. درمانهایی مانند فرو بردن تامپون در ماست یا روغن درخت چای و قرار دادن آن در واژن برای درمان عفونت قارچی اثبات نشده و میتوانند خطرناک باشند. همانطور که در بالا ذکر شد، کارهایی وجود دارد که میتوانید برای جلوگیری از عفونت قارچی انجام دهید.
کارهای دیگری که میتوانید برای داشتن یک سیستم ایمنی بدن سالم و درمان قارچ کاندیدا انجام دهید: هشت ساعت خواب شبانه کافی، ورزش و داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل.
چرا درمان کاندیدا شکست میخورد؟ (پیشگیری از بازگشت)
اگرچه رسماً به عنوان یک عفونت مقاربتی طبقهبندی نشده است، اما فعالیت جنسی میتواند در ایجاد VVC نقش داشته باشد. شما میتوانید با رعایت موارد زیر از کاندیدیازیس جلوگیری کنید:
- حفظ بهداشت جسمی و دهانی
- مدیریت استرس
- کاهش میزان کربوهیدراتهای تصفیه شده و قند مصرفی
- صحبت با پزشک در مورد داروهایی که مصرف میکنید
- درمان بیماریهای فعلی
سوالات متداول
آیا کاندیدا از طریق رابطه جنسی منتقل می شود؟
عفونتهای قارچی جزو بیماریهای مقاربتی (STD) نیستند، اما ممکن است در طول رابطه جنسی، عفونت قارچی را به شریک زندگی خود منتقل کنید. برای ابتلا به عفونت قارچی لازم نیست حتماً از نظر جنسی فعال باشید. واژن شما ممکن است مقادیر کمی قارچ داشته باشد، بدون اینکه علائمی ایجاد کند. اما وقتی مخمر بیش از حد رشد کند، ممکن است به عفونت مبتلا شوید.
آیا مصرف آنتی بیوتیک باعث تشدید کاندیدا میشود؟
آنتی بیوتیک ها ممکن است برخی از باکتریهای طبیعی موجود در دهان شما را از بین ببرند. کاندیدا تحت تأثیر آنتیبیوتیکها قرار نمیگیرد و به قارچ اجازه میدهد آزادانه تکثیر شود. به همین دلیل است که افرادی که آنتیبیوتیک مصرف میکنند، خطر ابتلا به برفک دهان را افزایش میدهند.
چه مدت زمان طول میکشد تا رژیم ضد کاندیدا جواب بدهد؟
رژیم غذایی کاندیدا یک رژیم غذایی با مدت زمان ثابت نیست. برخی از مبتلایان به کاندیدا سالها، شاید حتی دههها با این بیماری زندگی کردهاند، بنابراین انتظار یک راه حل سریع و آسان برای درمان قارچ کاندیدا اغلب غیرواقعی است. برخی از افراد رژیم گیرنده ممکن است در عرض چند هفته یا چند ماه، تسکین دائمی از علائم کاندیدا خود پیدا کنند.
منبع:
