گیاه پنیرک یا Malva sylvestris به شکل های ژل، روغن، کرم و دمنوش استفاده می شود و فواید بسیاری برای بدن دارد. این گیاه می تواند در تقویت سیستم ایمنی بدن، سلامت پوست و بسیاری موارد دیگر نقش داشته باشد. در ادامه این مقاله با خواص پنیرک بیشتر آشنا خواهید شد.
گیاه پنیرک چیست؟
گیاه پنیرک بومی غرب اروپاست اما در قسمت هایی از مدیترانه و شمال آفریقا نیز رشد می کند. این گیاه گلدار است و از جنس مالوا (Malva) می باشد. پنیرک با گل های بنفش رنگ خود شناخته می شود و ارتفاع آن حدود 60 سانتی متر است.
این گیاه مغز و دانه هایی شبیه پنیرک دارد و لُعاب (موسیلاژ) موجود در آن ارزش دارویی دارد و در بسیاری از داروها از آن استفاده می شود. گل و برگ های این گیاه نیز مصارف دارویی دارد؛ به طور مثال از برگ های این گیاه چای تهیه می شود یا از آن برای ضماد روی زخم استفاده می گردد.
فواید گیاه پنیرک
این گیاه دارای خواص قابل توجه ضد میکروبی، محافظ کبد، ضد التهابی و آنتی اکسیدانی است و یکی از امیدبخش ترین گونه های دارویی گیاهی به شمار می رود.
عصاره مایع برگ و گل مالوا برای درمان بیماری های مخاطی التهابی، سیستیت و اسهال استفاده می شود. این گیاه قدرت ترمیم کنندگی خود را از موسیلاژ و فلاونوئیدهای موجود در پوشش گیاهی و برگ ها می گیرد.
نتایج مطالعات متعدد نشان داده است که عصاره مالوا سیلوستریس حاوی ترکیبات متعددی از جمله مشتقات فنلی، فلاونوئیدها، ترپنوئیدها، آنزیم های کاتالاز، سولفیت اکسیداز، اسیدهای چرب و مقداری استرول (به ویژه اسیدهای چرب ضروری مانند امگا 3 و امگا 6)، و ویتامین های ضد التهابی، بتاکاروتن و ویتامین های C، E می باشد. این بررسی ها اهمیت پنیرک را به عنوان یک گیاه دارویی و غذای کاربردی نشان داد.
مصارف سنتی پنیرک
مانند بسیاری از گیاهان غذایی وحشی، پنیرک نیز سابقه طولانی در استفاده دارویی داشته است. این گیاه به دلیل محتوای موسیلاژ بالایی که دارد، از جمله گیاهان آرام بخش بسیار خوبی است، به ویژه برای موارد التهاب برای سیستم ادراری، گوارشی یا تنفسی.
زنان باردار یا تازه مادران نیز احتمالاً دوست داشته باشند بدانند که این گیاه میتواند مقادیر مفیدی آهن را تامین کند و همچنین دارای روی و اکثر ویتامینها در مقادیر بسیار بالایی است.
آشپزهای خلاق می توانند در بسیاری از غذاها از جمله سوپ و سالاد، پنیرک را جایگزین اسفناج کنند. این گیاه همچنین یک افزودنی عالی برای سوپ ها می باشد که به موجب موسیلاژ آن، به غلیظ شدن آنها کمک می کند.
فعالیت آنتی اکسیدانی پنیرک
پنیرک به دلیل دارا بودن فنول بالا، خاصیت ضد رادیکالی دارد و قادر به جلوگیری از اکسیداسیون است. ترکیبات فلاونوئیدی این گیاه قدرت بازدارندگی بالایی دارد.
تولید گونه های مختلف اکسیژن که بر آنتی اکسیدان های بدن غلبه می کنند باعث استرس اکسیداتیو می شود. شواهد نشان می دهد که استرس یکی از عوامل ضروری در عملکرد مغز پیری، بیماری کبد، اختلالات قلبی عروقی و سرطان است.
پنیرک برای کمک به تسکین درد
یکی از کاربردهای رایج پنیرک استفاده از آن برای کاهش درد خصوصا دردهای موضعی می باشد. در گیاه پنیرک مواد شیمیایی موجود هستند که دارای ویتامین های بسیاری می باشند. این مواد باعث بهبود سریع تر زخم می شوند و با ترشح مواد ضد درد به کاهش درد کمک می کنند.
برای زخم یا جراحت خارجی می توانید برگ پنیرک را به شکل ضماد روی ناحیه قرار دهید. از پنیرک به دلیل خاصیت ضد دردش برای دردهای داخلی نیز استفاده می شود. از این گیاه به عنوان ماسک صورت یا درمان سردردهای موضعی نیز استفاده می گردد.

گیاه پنیرک برای کمک به سلامت رحم
پنیرک خواص ضد قارچی و ضد عفونی کننده دارد و می تواند برای درمان عفونت دهانه رحم موثر باشد. از این گیاه برای درمان واژینیت یا التهاب واژن که به دلیل عدم تعادل مخمر و باکتری های واژن ایجاد می شود می توان استفاده نمود. برای درمان این مشکلات می توان مقداری از پنیرک را ده دقیقه در یک لیتر آب جوش دم کرد و روزی سه بار یک فنجان از آن را نوشید.
خواص پنیرک برای معده
برگ های پنیرک حاوی ترکیبات شیمیایی مانند اسید فتالیک، اسید اورسولیک، استرهای اسید فتالیک، اسید گالیک و اسید پالمتیک هستند. دانشمندان در تحقیقات خود پیرامون خواص ضد میکروبی و ضداسهالی پنیرک به این نتیجه رسیده اند که عصاره برگ پنیرک برای درمان اسهال مفید است. گیاه پنیرک در تقویت دستگاه گوارش نیز می تواند موثر باشد و باعث درمان افراد مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر شود.
پنیرک گیاهی مفید برای کبد و کلیه
پنیرک به دلیل خواص آنتی اکسیدانی قوی خود می تواند برای بهبود بازسازی سلول های کبد و کاهش التهاب در افراد مبتلا به بیماری کبدی مفید باشد. برخی مطالعات نشان داده اند استفاده از پنیرک می تواند از پیشرفت بیماری کبد جلوگیری کند و باعث افزایش طول عمر در افراد مبتلا به سیروز کبدی شود.
برخی مطالعات انسانی نیز نشان داده اند مصرف پنیرک می تواند باعث بهبود عملکرد و یا اختلال عملکرد، و کاهش خستگی و التهاب در افراد مبتلا به بیماری کبد گردد.
پنیرک ادرار آور است و می تواند باعث دفع رسوبات، کاهش درد مثانه، و کمک به درمان سنگ کلیه شود. برای درمان سنگ کلیه توصیه می شود از دمنوش پنیرک و بابونه برای دفع سنگ استفاده شود.
فواید پنیرک برای ریه
پنیرک خواص ضد التهاب و ضد باکتریایی دارد، از طرفی می تواند به تقویت سیستم ایمنی بدن بپردازد و به همین دلیل می تواند برای تکسین درد و ناراحتی ریه مفید باشد. همچنینی این گیاه حاوی منتول است که می تواند به بی حس شدن انتهای عصبی گلو که در اثر سرفه تحریک می شود یاری رساند. مصرف دمنوش پنیرک می تواند به کاهش سرفه کمک کند.

خواص مفید پنیرک برای پوست
پماد گیاه پنیرک می تواند اثرات ضد پیری روی پوست داشته باشد. برای استفاده از خواص پنیرک برای پوست، می توانید از کرم های حاوی این گیاه استفاده نمایید. از طرفی پنیرک ضد میکروب و ضد التهاب است و می تواند برای درمان آکنه مفید باشد. خواص ضد میکروبی پنیرک باعث کاهش تحریک پوست می شود و از گسترش باکتری های مولد آکنه جلوگیری می کند.
خواص ضد التهابی پنیرک همچنین برای تسکین نیش حشرات، خارش پوست، آفتاب سوختگی و سوختگی های وسیع پوست نیز بسیار موثر است. در این موارد استفاده از ژل یا پماد حاوی پنیرک توصیه می شود که می تواند باعث کاهش تورم و التهاب شود و به ترمیم سریعتر پوست یاری رساند.
خواب راحت با استفاده از پنیرک
چای پنیرک می تواند برای افراد دچار بی خوابی، خواب راحتی را فراهم کند. می توانید از روغن پنیرک استفاده کنید یا یک فنجان چای پنیرک بنوشید تا خواب راحتی داشته باشید.
آیا مصرف گیاه پنیرک عارضه ای دارد؟
برخی گزارشات نشان می دهند پنیرک می تواند با داروهایی مربوط به سیستم گوارش و مشکلات تنفسی تداخل دارویی داشته باشد. بنابراین پیش از استفاده از پنیرک بهتر است با پزشک خود در ارتباط با تداخل دارویی پنیرک و داروهای خود مشورت نمایید.
نکات پایانی
مطالعات مختلف، مزایای بالقوه سلامتی گیاه پنیرک را از طریق فعالیت های آنتی اکسیدانی، ضد التهابی، ضد تومور، التیام زخم، محافظت از کبد، ضد درد و ضد میکروبی نشان داده اند. با این حال، مطالعات بالینی بیشتری برای ارزیابی ایمنی این گیاه در درمان سایر شرایط مورد نیاز است.











میگن این گیاه برای بکارت ضرر دارع درسته؟