کرایوتراپی یا سرما درمانی استفاده از سرمای شدید برای انجماد و برداشتن بافت های غیر طبیعی است. پزشکان از آن برای درمان بسیاری از بیماریهای پوستی مانند زگیل و برخی از سرطانها مانند سرطان پروستات، دهانه رحم و کبد استفاده میکنند.
کرایوتراپی چیست؟
کرایوتراپی درمانی است که در آن پزشک، سرمای شدید را برای انجماد و تخریب بافت های غیر طبیعی اعمال می کند. برای ایجاد این سرمای شدید، پزشک از ماده ای مانند نیتروژن مایع یا گاز آرگون استفاده می کند.
کرایوتراپی می تواند برای درمان انواع بیماری های پوستی و برخی سرطان ها از جمله سرطان پروستات و کبد استفاده شود. این درمان می تواند بافت را به صورت خارجی (روی پوست) و داخلی (داخل بدن) درمان کند. به این درمان کرایوابلیشن نیز می گویند.
چرا پزشکان از کرایوتراپی استفاده می کنند؟
کرایوتراپی یک روش درمانی کم تهاجمی است. این نوع درمان، بافت آسیب دیده یا بیمار را که ناشی از انواع شرایط پزشکی است، از بین می برد. کرایوتراپی معمولاً بدون جراحی باز انجام می شود. اکثر افراد به سرعت و با درد کمی بهبود می یابند. پزشکان احتمال دارد کرایوتراپی را برای موارد زیر توصیه نمایند:
- سرطان استخوان
- سرطان دهانه رحم، سرطان کبد یا سرطان پروستات
- سلول های پیش سرطانی در دهانه رحم (انتهای پایین رحم)
- بیماری های پوستی پیش سرطانی و سرطان های پوست در مراحل اولیه، از جمله کارسینوم سلول سنگفرشی و کارسینوم سلول بازال
- رتینوبلاستوما (سرطان شبکیه در کودکان)
- بیماری های پوستی مانند زگیل، ضایعات پوستی یا لکه های تیره
نحوه عملکرد کرایوتراپی
پزشک در طول کرایوتراپی، سرمای شدید را روی بافتهای غیرطبیعی اعمال میکند. سلول ها نمی توانند در این سرمای شدید دوام بیاورند و پس از درمان می میرند. پزشک شما می تواند از چند ماده مختلف برای ایجاد سرمای شدید مورد استفاده در سرما درمانی استفاده کند. این مواد می توانند شامل نیتروژن مایع، اکسید نیتروژن مایع یا گاز آرگون باشد.
پزشک از چه روش کرایوتراپی استفاده خواهد کرد؟
روش های کرایو تراپی مختلفی برای انجماد بافت وجود دارد. روشی که پزشک شما از سرما درمانی استفاده می کند به محل بافت غیر طبیعی بستگی دارد:
- خارجی: اگر بافت غیر طبیعی روی پوست شما قرار دارد، پزشک معمولاً از یک دستگاه اسپری یا سواب پنبه ای برای به کار بردن عامل انجماد استفاده می کند. کرایوتراپی خارجی باعث می شود که پوست یخ زده، تاول بزند و کنده شود تا پوست جدید سالم رشد کند.
- داخلی: برای درمان شرایط داخلی بدن مانند سلول های پیش سرطانی یا تومور، پزشک از ابزاری به نام کرایوپروب استفاده می کند. این پروب از طریق یک برش کوچک در پوست شما وارد می شود. هنگامی که سلولهای غیرطبیعی در طول کرایو تراپی داخلی منجمد میشوند و میمیرند، سیستم ایمنی شما به پاکسازی بافت از بدن کمک میکند.
چگونه باید برای کرایوتراپی آماده شوم؟
اکثر افراد برای آماده شدن جهت انجام دادن کرایوتراپی روی پوست، نیازی به انجام کار خاصی ندارند. پزشک قبل از کرایو تراپی داخلی، دستورالعمل هایی را به شما می دهد تا به شما در آماده شدن کمک کند. احتمال دارد مجبور شوید چند روز قبل از کرایوسرجری داخلی، مصرف برخی از داروها مانند آسپرین یا رقیقکنندههای خون را متوقف نمایید. همچنین سایر دستورالعمل های ویژه می تواند شامل محدود کردن مقدار خوردن یا نوشیدن قبل از عمل باشد.
در طول کرایوتراپی چه انتظاری باید داشته باشم؟
اگر کرایو تراپی خارجی انجام می دهید، پزشک شما سرما را با یک دستگاه اسپری یا سواب پنبه ای اعمال می کند. پزشکان معمولاً از نیتروژن مایع برای این روش استفاده می کنند. برای کرایوتراپی داخلی، کرایوپروب از طریق یک برش کوچک در پوست وارد می شود. احتمال دارد که پزشک از تصویربرداری اولتراسوند برای هدایت کرایوپروب به سمت بافتی که قرار است منجمد شود، استفاده کند.
بسته به محل سلول های غیر طبیعی، احتمال دارد بی حسی موضعی یا بیهوشی عمومی به شما داده شود. بی حسی موضعی برای بی حس کردن یک نقطه خاص عمل می کند، در حالی که بیهوشی عمومی در طول جراحی برای خواباندن شما استفاده می شود.
بعد از کرایوتراپی چه انتظاری باید داشته باشم؟
اگر برای یک بیماری پوستی خارجی کرایو تراپی انجام می دهید، ناحیه تحت درمان بعد از درمان قرمز می شود و احتمالاً تاول می زند. هر درد خفیفی باید بعد از حدود سه روز از بین برود. ناحیه تحت درمان معمولاً در عرض یک تا سه هفته بهبود می یابد.
پس از کرایو تراپی داخلی، احتمال دارد تا سه روز، درد خفیفی در ناحیه آسیب دیده داشته باشید. زنانی که کرایوتراپی روی دهانه رحم انجام می دهند، احتمال دارد از چند روز تا چند هفته ترشحات آبکی داشته باشند.
مزایا و معایب کرایوتراپی
کرایوتراپی یک روش درمانی کم تهاجمی است. این روش در مقایسه با جراحی سنتی، معمولاً درد کمتری دارد و خطر خونریزی و آسیب کمتری به بافت سالم در نزدیکی سلول های غیر طبیعی دارد.
خطرات کرایو تراپی اندک است، اما احتمال دارد عوارضی ایجاد شود. این عوارض می تواند شامل خونریزی، گرفتگی یا درد بعد از کرایوتراپی در اطراف دهانه رحم، شکستگی استخوان، تورم، جای زخم، عفونت پوست و همچنین آسیب عصبی که منجر به از دست دادن احساس می شود، باشد.
بعد از کرایوتراپی چه زمانی باید با پزشکم تماس بگیرم؟
در صورت مشاهده علائم عفونت پس از کرایو تراپی با پزشک خود تماس بگیرید. این علائم احتمال دارد شامل سرخی، چرک و تب بی دلیل باشد. همچنین اگر بعد از بهبودی از کرایو تراپی همچنان متوجه مشکل پوستی شدید، باید به پزشک خود مراجعه نمایید.
کرایوتراپی کل بدن (WBC)
برخی افراد از اصطلاح کرایوتراپی برای اشاره به سرما درمانی کل بدن استفاده می کنند. این یک درمان غیر پزشکی است و شامل نشستن در یک اتاق یا استخر با دمای کنترل شده به مدت 2 تا 4 دقیقه است. نه متخصصان پوست و نه سازمان غذا و دارو (FDA) WBC را توصیه نمی کنند. زنان باردار، کودکان، افراد مبتلا به فشار خون شدید و افراد مبتلا به بیماری های قلبی نباید سرما درمانی کل بدن را امتحان کنند.
ریکاوری عضلانی
کرایوتراپی می تواند به درد عضلانی و ریکاوری بعد از ورزش کمک کند. پزشکان از مدت ها قبل، استفاده از کمپرس یخ را برای عضلات آسیب دیده و دردناک توصیه کرده اند. انجام این کار می تواند گردش خون را افزایش داده و باعث بهبودی و تسکین درد شود.
یک بررسی در سال 2017 گزارش های متعددی از کرایو تراپی کل بدن نشان داد که تأثیر مثبتی بر نشانگرهای التهابی عضلانی و ریکاوری پس از ورزش دارد. با این حال، هیچ توافق علمی در مورد اثربخشی سرما درمانی برای ریکاوری ورزشی وجود ندارد.
بهبود عملکرد شناختی
یک کارآزمایی کنترلشده در سال 2021 نشان داد که درمانهای منظم کرایوتراپی کل بدن تأثیر مثبتی بر برخی از نشانگرهای شناختی دارد. محققان می گویند که سرما درمانی کل بدن، احتمال دارد به مدیریت اختلالات شناختی خفیف به عنوان بخشی از یک برنامه درمانی گسترده تر کمک کند.
یک منبع قابل اعتماد در سال 2018 به طور مشابه نشان داد که کرایو تراپی کل بدن می تواند تأثیر مثبتی بر حافظه داشته باشد و آن را به یک درمان پیشگیرانه بالقوه موثر برای اختلالات شناختی خفیف تبدیل کند.
کاهش اضطراب و افسردگی
کرایو تراپی کل بدن، احتمال دارد که تأثیر مثبتی بر سلامت روان داشته باشد. یک مطالعه محدود در سال 2020 نشان داد که افرادی که تحت کرایو تراپی کل بدن قرار میگیرند، کیفیت زندگی، خلق و خو و علائم افسردگی مثبتتری را گزارش کرده اند.
بهبود علائم اگزما
بیماری التهابی مزمن پوستی که به نام اگزما شناخته می شود، می تواند باعث خارش شدید پوست خشک شود. یک مطالعه در سال 2021 نشان داد که سرما درمانی می تواند به کاهش علائم خارش مرتبط با اگزما کمک کند. با این حال، این مطالعه شامل نمونه های کوچکی بود و برای نتیجه گیری قطعی کافی نیست.
نکات پایانی
کرایو تراپی شامل درمان هایی است که از دمای انجماد یا نزدیک به انجماد استفاده می کنند و مزایای بالقوه مختلفی برای سلامت جسمی و روانی وجود دارد. درمان های هدفمند کرایوتراپی برای از بین بردن زگیل و ضایعات پوستی رایج است. پزشکان همچنین احتمال دارد آن را برای استفاده داخلی، برای از بین بردن و برداشتن بافت های غیر طبیعی توصیه کنند.
شواهد نشان می دهد که سرما درمانی کل بدن احتمال دارد به طیف وسیعی از نگرانی ها از جمله بازیابی عضلات، افسردگی و زوال شناختی کمک کند. با این حال، تا زمانی که تحقیقات بیشتر نتواند این ادعاها را تأیید کند، تعیین دقیق اینکه کرایو تراپی کل بدن به عنوان یک درمان چقدر موثر است، غیرممکن است. اما کرایوتراپی هدفمند می تواند یک درمان موثر در حذف ضایعات در محیط های سرپایی و بیمارستانی باشد.
منبع:
